پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۴۶ دیوان حافظ

گُل در بَر و مِی در کَف و معشوق به کام است

تعبیر فال

پیام کلی: بشارت

فالی از اوج شادمانی است: گل در بر، می در کف و معشوق به کام. حافظ می‌گوید در چنین روزی سلطان جهان هم غلام اوست. نیت تو با خوشی و کامیابی همراه است، یا دوره‌ای خوش در راه است. قدر لحظه‌های کنار عزیزانت را بدان و از حرف مردم درباره نام و ننگ نگران نباش؛ آنچه به زندگی‌ات معنا می‌دهد، همین لحظه‌هاست.

شاه‌بیت فال شما

گُل در بَر و مِی در کَف و معشوق به کام استسلطانِ جهانم به چُنین روز، غلام است

متن کامل غزل

گُل در بَر و مِی در کَف و معشوق به کام استسلطانِ جهانم به چُنین روز، غلام است

گو شمع میارید در این جمع که امشبدر مجلسِ ما، ماهِ رخِ دوست، تمام است

در مذهبِ ما، باده، حلال است ولیکنبی‌رویِ تو ای سَروِ گُل‌اندام، حرام است

گوشم همه بر قولِ نی و نغمهٔ چنگ استچشمم، همه، بر لعلِ لب و گَردشِ جام است

در مجلسِ ما، عِطر میامیز که ما راهر لحظه، زِ گیسو‌یِ تو، خوش‌بوی مشام است

از چاشنیِ قند مگو هیچ و زِ شِکَّرزآن رو که مرا از لبِ شیرینِ تو، کام است

تا گنجِ غمت در دِلِ ویرانه‌، مقیم استهمواره مرا کویِ خرابات، مقام است

از ننگ چه گویی که مرا نام ز ننگ است؟وز نام چه پرسی که مرا ننگ ز نام است؟

مِی‌خواره و سرگشته و رندیم و نظربازوآن کس که چو ما نیست در این شهر، کدام است؟

با محتسبم، عیب مگویید که او نیزپیوسته، چو ما در طلبِ عیشِ مدام است

حافظ! منشین بی‌مِی و معشوق، زمانیکایَّامِ گُل و یاسمن و عیدِ صیام است

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۴۷ است:

به کویِ میکده هر سالِکی که رَه دانستدری دگر زدن اندیشهٔ تَبَه دانست

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی از اوج شادمانی: گل در بر، می در کف و معشوق به کام است و سلطان جهان در چنین روزی غلام حافظ است. ماه روی دوست در مجلس تمام است و نیازی به شمع نیست. حافظ با زیرکی می‌گوید در مذهب ما باده حلال است، اما بی‌روی تو حرام. بیت‌های پایانی از ننگ و نام، رندی و نظربازی و محتسبی سخن می‌گویند که خودش هم در پی عیش است، و غزل با یاد عید فطر پایان می‌یابد.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.