پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۸۷ دیوان حافظ

حُسنت به اتفاقِ ملاحت جهان گرفت

تعبیر فال

پیام کلی: امید

ای صاحب فال، کارهای بزرگ با همدلی به دست می‌آیند؛ حافظ می‌گوید «به اتفاق، جهان می‌توان گرفت». اگر برای نیتت یاری و همراهی لازم داری، آن را بجوی و تنها پیش نرو. شاید آسوده بر کنار بودی و اکنون گردش روزگار تو را در میانه ماجرا گذاشته است؛ این هم بخشی از پخته شدن است. کسی که پخته شد، رنگ و بوی تازه‌ای می‌گیرد.

شاه‌بیت فال شما

حُسنت به اتفاقِ ملاحت جهان گرفتآری، به اتفاق، جهان می‌توان گرفت

متن کامل غزل

حُسنت به اتفاقِ ملاحت جهان گرفتآری، به اتفاق، جهان می‌توان گرفت

افشایِ رازِ خلوتیان خواست کرد شمعشُکرِ خدا، که سِرِ دلش در زبان گرفت

زین آتشِ نهفته که در سینهٔ من استخورشید، شعله‌ای‌ست که در آسمان گرفت

می‌خواست گُل که دَم زند از رنگ و بویِ دوستاز غیرتِ صبا، نفسَش در دهان گرفت

آسوده بر کنار چُو پرگار می‌شدمدوران، چو نقطه، عاقبتم در میان گرفت

آن روز شوقِ ساغرِ مِی، خرمنم بسوختکآتش زِ عکسِ عارضِ ساقی در آن گرفت

خواهم شدن به کویِ مُغان آستین‌فشانزین فتنه‌ها که دامنِ آخرزمان گرفت

مِی خور که هر که آخرِ کارِ جهان بِدیداز غم سبک برآمد و رَطلِ گران گرفت

بر برگِ گُل به خونِ شقایق نوشته‌اند«کآن کس که پخته شد، مِیِ چون اَرغَوان گرفت»

حافظ چو آبِ لطف ز نظمِ تو می‌چِکدحاسِد چگونه نکته تواند بر آن گرفت؟

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۸۸ است:

شنیده‌ام سخنی خوش که پیرِ کنعان گفت«فِراق یار، نه آن می‌کند که بتوان گفت»

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی با تصویرهای درخشان. حسن یار با ملاحت هم‌دست شد و جهان را گرفت؛ آری، با اتفاق می‌توان جهان را گرفت. شمع خواست راز خلوتیان را فاش کند، اما زبانش گرفت (شعله شمع). حافظ آتش نهفته سینه‌اش را چنان می‌داند که خورشید شعله‌ای از آن در آسمان است. بیت پنجم تصویری هندسی دارد: آسوده بر کنار چون پرگار می‌رفتم، اما گردش روزگار مرا چون نقطه در میان گرفت.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.