پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۱۱۷ دیوان حافظ

دل ما به دور رویت ز چمن فَراغ دارد

تعبیر فال

پیام کلی: صبر

ای صاحب فال، شبی تاریک و بیابانی بی‌نشان پیش روی توست و شاید حس می‌کنی کسانی جای شایستگان را گرفته‌اند؛ حافظ هم می‌گوید آشیان بلبل را زاغ گرفته است. اما راه رسیدن را هم نشان داده: در این تاریکی تنها چراغ روی دوست راه را روشن می‌کند. به آنچه دوستش داری و باورت تکیه کن و صبور باش؛ این شب هم به سحر می‌رسد.

شاه‌بیت فال شما

شبِ ظلمت و بیابان، به کجا توان رسیدن؟مگر آن که شمعِ روی‌ات به رَهَم چراغ دارد

متن کامل غزل

دل ما به دور رویت ز چمن فَراغ داردکه چو سرو پایبند است و چو لاله داغ دارد

سرِ ما فرونیآید به کمانِ ابروی کَسکه درون گوشه‌گیران، ز جهان فَراغ دارد

ز بنفشه تاب دارم که ز زلفِ او زند دمتو سیاهِ کم‌بها بین، که چه در دِماغ دارد‌!

به چمن خرام و بنگر برِ تختِ گل که لالهبه ندیمِ شاه مانَد که به کف ایاغ دارد

شبِ ظلمت و بیابان، به کجا توان رسیدن؟مگر آن که شمعِ روی‌ات به رَهَم چراغ دارد

من و شمعِ صبح‌گاهی سِزَد ار به هم بِگرییمکه بسوختیم و از ما بتِ ما فراغ دارد

سِزَدم چو ابرِ بهمن که بر این چمن بِگریَمطرب آشیانِ بلبل، بنگر که زاغ دارد

سرِ درسِ عشق دارد دلِ دردمند حافظکه نه خاطرِ تماشا نه هوای باغ دارد

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۱۱۸ است:

آن کس که به دست جام داردسلطانیِ جَم مُدام دارد

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در وارستگی عاشق. دل در روزگار روی یار از تماشای چمن بی‌نیاز است، چون خود مانند سرو پایبند و مانند لاله داغدار است. سر حافظ به کمان ابروی هیچ‌کس فرود نمی‌آید، چون درون گوشه‌نشینان از جهان فارغ است. بیت هفتم تصویری تلخ از روزگار دارد: طرب‌آشیان بلبل را ببین که زاغ گرفته است.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.