پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۱۲۳ دیوان حافظ

مطربِ عشق عجب ساز و نوایی دارد

تعبیر فال

پیام کلی: هشدار

هر کاری پیامدی دارد؛ این هشدار اصلی فال توست. حافظ می‌گوید ستم را از غمزه یار نیاموز، که در مذهب عشق هر عمل اجری و هر کرده جزایی دارد. در کاری که نیت کرده‌ای با مهربانی و انصاف رفتار کن. اگر هم دردی در دل داری، بدان که دوای برخی دردها سخت و جگرسوز اما شفابخش است؛ به خدای خطاپوش امیدوار باش.

شاه‌بیت فال شما

ستم از غمزه میاموز که در مذهبِ عشقهر عمل اجری و هر کرده جزایی دارد

متن کامل غزل

مطربِ عشق عجب ساز و نوایی داردنقشِ هر نغمه که زد راه به جایی دارد

عالَم از نالهٔ عُشّاق مبادا خالیکه خوش‌آهنگ و فرح‌بخش هوایی دارد

پیر دُردی‌کَش ما گرچه ندارد زر و زورخوش عطابخش و خطاپوش خدایی دارد

محترم دار دلم کاین مگسِ قندپَرستتا هواخواهِ تو شد فَرِّ هُمایی دارد

از عدالت نَبُوَد دور گَرَش پُرسد حالپادشاهی که به همسایه گدایی دارد

اشکِ خونین بنمودم به طبیبان گفتنددردِ عشق است و جگرسوز دوایی دارد

ستم از غمزه میاموز که در مذهبِ عشقهر عمل اجری و هر کرده جزایی دارد

نغز گفت آن بتِ ترسابچهٔ باده‌پرستشادیِ رویِ کسی خور که صفایی دارد

خسروا حافظ درگاه‌نشین فاتحه خواندوز زبان تو تمنای دعایی دارد

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۱۲۴ است:

آن که از سُنبُلِ او، غالیه تابی داردباز با دلشدگان ناز و عِتابی دارد

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی درباره مطرب عشق که ساز و نوایی شگفت دارد و هر نغمه‌اش راه به جایی دارد. حافظ دعا می‌کند جهان از ناله عاشقان خالی نباشد. پیر دردکش او زر و زور ندارد اما خدایی بخشنده و خطاپوش دارد. بیت ششم مشهور است: اشک خونین را به پزشکان نشان دادم، گفتند درد عشق است و دوایش جگرسوز. بیت هفتم هشدار اخلاقی است: در مذهب عشق هر عمل پاداشی و هر کرده کیفری دارد.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.