پرش به محتوا
گلپسر

حافظ · غزل شماره ۱۲۳

مطربِ عشق عجب ساز و نوایی دارد

مطربِ عشق عجب ساز و نوایی داردنقشِ هر نغمه که زد راه به جایی دارد

عالَم از نالهٔ عُشّاق مبادا خالیکه خوش‌آهنگ و فرح‌بخش هوایی دارد

پیر دُردی‌کَش ما گرچه ندارد زر و زورخوش عطابخش و خطاپوش خدایی دارد

محترم دار دلم کاین مگسِ قندپَرستتا هواخواهِ تو شد فَرِّ هُمایی دارد

از عدالت نَبُوَد دور گَرَش پُرسد حالپادشاهی که به همسایه گدایی دارد

اشکِ خونین بنمودم به طبیبان گفتنددردِ عشق است و جگرسوز دوایی دارد

ستم از غمزه میاموز که در مذهبِ عشقهر عمل اجری و هر کرده جزایی دارد

نغز گفت آن بتِ ترسابچهٔ باده‌پرستشادیِ رویِ کسی خور که صفایی دارد

خسروا حافظ درگاه‌نشین فاتحه خواندوز زبان تو تمنای دعایی دارد

متن بر پایه تصحیح قاسم غنی و محمد قزوینی، به نقل از گنجور.

اگر با نیت آمده‌اید

هر کاری پیامدی دارد؛ پس با مهربانی رفتار کن. و اگر دردی در دل داری، بدان که دوای بعضی دردها سخت اما شفابخش است.

تعبیر کامل فال با شاه‌بیت و شاهد این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و سرگرمی است، نه پیشگویی.

درباره این غزل

غزلی درباره مطرب عشق که ساز و نوایی شگفت دارد و هر نغمه‌اش راه به جایی دارد. حافظ دعا می‌کند جهان از ناله عاشقان خالی نباشد. پیر دردکش او زر و زور ندارد اما خدایی بخشنده و خطاپوش دارد. بیت ششم مشهور است: اشک خونین را به پزشکان نشان دادم، گفتند درد عشق است و دوایش جگرسوز. بیت هفتم هشدار اخلاقی است: در مذهب عشق هر عمل پاداشی و هر کرده کیفری دارد.

شرح بیت‌ها

بیت ۱مطربِ عشق عجب ساز و نوایی دارد / نقشِ هر نغمه که زد راه به جایی دارد

مطرب عشق ساز و نوای شگفتی دارد؛ هر نغمه‌ای که می‌زند راه به جایی دارد.

بیت ۳پیر دُردی‌کَش ما گرچه ندارد زر و زور / خوش عطابخش و خطاپوش خدایی دارد

پیر دردکش ما هرچند زر و زور ندارد، خدایی بخشنده و خطاپوش دارد.

بیت ۶اشکِ خونین بنمودم به طبیبان گفتند / دردِ عشق است و جگرسوز دوایی دارد

اشک خونین را به پزشکان نشان دادم؛ گفتند درد عشق است و دوایی جگرسوز دارد.

بیت ۷ستم از غمزه میاموز که در مذهبِ عشق / هر عمل اجری و هر کرده جزایی دارد

ستم را از غمزه میاموز، که در مذهب عشق هر عملی پاداش و هر کرده‌ای کیفری دارد.

معنی واژه‌ها

مطرب
نوازنده
نغمه
آهنگ
فرح‌بخش
شادی‌آور
دردی‌کش
رند
فر همایی
شکوه هما
ترسابچه
زیباروی مسیحی
فاتحه
سوره حمد؛ دعا