پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۱۲۷ دیوان حافظ

روشنیِ طلعتِ تو ماه ندارد

تعبیر فال

پیام کلی: صبر

کسی که دوستش داری در چشمت از ماه روشن‌تر است و گوشه ابرویش منزل جان توست؛ اما شاید این روزها از او دلگیری. حافظ پند می‌دهد که گاهی باید خون خورد و خاموش نشست، چون آن دل نازک امروز تاب فریاد و گله را ندارد. فال تو صبر می‌خواهد: ناراحتی‌ات را با آرامش نگه دار تا فرصت مناسب برای گفتنش برسد. مهر تو گناه نیست.

شاه‌بیت فال شما

خون خور و خامُش نشین که آن دلِ نازکطاقتِ فریاد دادخواه ندارد

متن کامل غزل

روشنیِ طلعتِ تو ماه نداردپیشِ تو گُل، رونقِ گیاه ندارد

گوشهٔ ابرویِ توست منزلِ جانمخوشتر از این گوشه، پادْشاه ندارد

تا چه کُنَد با رخِ تو دودِ دلِ منآینه دانی که تابِ آه ندارد

شوخیِ نرگس نگر که پیشِ تو بشکفتچشمْ دریده، ادب نگاه ندارد

دیدم و آن چشمِ دلْ‌سیه که تو داریجانبِ هیچ آشنا نگاه ندارد

رَطلِ گرانم ده ای مریدِ خراباتشادیِ شیخی که خانقاه ندارد

خون خور و خامُش نشین که آن دلِ نازکطاقتِ فریاد دادخواه ندارد

گو برو و آستین به خونِ جگر شویهر که در این آستانه راه ندارد

نی منِ تنها کشم تَطاولِ زلفتکیست که او داغِ آن سیاه ندارد؟

حافظ اگر سجدهٔ تو کرد مکن عیبکافرِ عشق ای صنم گناه ندارد

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۱۲۸ است:

نیست دَر شهر نگاری که دلِ ما بِبَرَدبختم اَر یار شَوَد رَختَم از این جا بِبَرَد

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در ستایش زیبایی بی‌همتای یار. ماه روشنی روی او را ندارد و گل در برابرش ارزش گیاهی را هم ندارد. گوشه ابروی یار منزل جان حافظ است و پادشاه هم گوشه‌ای خوش‌تر از این ندارد. بیت چهارم تصویری شوخ دارد: نرگس گستاخانه پیش تو شکفت؛ چشم‌دریده ادب نگاه نمی‌دارد. بیت هفتم پند تحمل است: خون بخور و خاموش بنشین که آن دل نازک طاقت فریاد دادخواه ندارد.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.