پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۱۳ دیوان حافظ

می‌دمد صبح و کِلِّه بست سحاب

تعبیر فال

پیام کلی: بشارت

صبح دمیده و فصل گشایش است. در کار تو دری بسته به نظر می‌رسد، اما حافظ در همین غزل از «گشاینده درها» می‌خواهد که در را بگشاید و می‌گوید بسته ماندن در در چنین فصلی عجیب است. فال تو نوید می‌دهد که گره کار باز می‌شود؛ امیدت را از خدا نبُر و برای فرصت‌های تازه آماده باش. شادی به زودی به جمع شما برمی‌گردد.

شاه‌بیت فال شما

درِ میخانه بسته‌اند دگراِفتَتِح یا مُفَتِّح الاَبواب

متن کامل غزل

می‌دمد صبح و کِلِّه بست سحابالصَبوح الصَبوح یا اصحاب

می‌چکد ژاله بر رخِ لالهالمُدام المُدام یا احباب

می‌وزد از چمن نسیمِ بهشتهان، بنوشید دَم به دَم مِیِ ناب

تخت زُمْرُد زده است گل به چمنراحِ چون لعلِ آتشین دریاب

درِ میخانه بسته‌اند دگراِفتَتِح یا مُفَتِّح الاَبواب

لب و دَندانْت را حقوق نمکهست بر جان و سینه‌هایِ کباب

این چنین موسِمی عجب باشدکه ببندند میکده به شتاب

بر رخِ ساقیِ پری پیکرهمچو حافظ بنوش بادهٔ ناب

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۱۴ است:

گفتم ای سلطانِ خوبان رحم کن بر این غریبگفت در دنبالِ دل، رَه گُم کُنَد مسکین غریب

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی سحرگاهی و بهاری با آهنگی پرشتاب. صبح می‌دمد، ابر پرده بسته، ژاله بر لاله می‌چکد و نسیم بهشتی از چمن می‌وزد؛ حافظ یاران را به باده صبحگاهی فرا می‌خواند. در میانه غزل از بسته شدن میخانه گلایه می‌کند و از «گشاینده درها» می‌خواهد در را بگشاید؛ بسته شدن میکده در چنین فصلی را شگفت می‌داند، که اشاره‌ای به سخت‌گیری‌های محتسبان روزگار اوست.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.