پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۱۴۵ دیوان حافظ

چه مستی است ندانم که رو به ما آورد

تعبیر فال

پیام کلی: بشارت

ای صاحب فال، از امیدبخش‌ترین بیت‌های دیوان پاسخ نیت توست: «دلا چو غنچه شکایت ز کار بسته مکن، که باد صبح نسیم گره‌گشا آورد». از گره‌های کارت شکایت نکن؛ گشایش در راه است. حافظ می‌گوید طبیب آمد و دوا آورد و صبا چون هدهد سلیمان مژده شادی آورده است. نشانه‌های گشایش به زودی آشکار می‌شوند؛ سر بلند کن و آماده باش.

شاه‌بیت فال شما

دلا چو غُنچه شکایت ز کارِ بسته مکنکه بادِ صبح، نسیمِ گره‌گُشا آورد

متن کامل غزل

چه مستی است ندانم که رو به ما آوردکه بود ساقی و این باده از کجا آورد

چه راه می‌زند این مطربِ مقام شناسکه در میان غزل قول آشنا آورد

تو نیز باده به چنگ آر و راهِ صحرا گیرکه مرغ نغمه‌سُرا سازِ خوش‌نوا آورد

دلا چو غُنچه شکایت ز کارِ بسته مکنکه بادِ صبح، نسیمِ گره‌گُشا آورد

رسیدن گل نسرین به خیر و خوبی بادبنفشه شاد و کَش آمد، سمن صفا آورد

صبا به خوش‌خبری هُدهُدِ سلیمان استکه مژدهٔ طرب از گلشنِ سبا آورد

علاج ضعف دل ما کرشمهٔ ساقیستبرآر سر که طبیب آمد و دوا آورد

مریدِ پیرِ مُغانم ز من مرنج ای شیخچرا که وعده تو کردیّ و او به جا آورد

به تنگ‌چشمیِ آن تُرکِ لشکری نازمکه حمله بر منِ درویشِ یک قبا آورد

فلک غلامی حافظ کنون به طوع کُنَدکه اِلتِجا به درِ دولت شما آورد

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۱۴۶ است:

صبا وقتِ سحر بویی ز زلفِ یار می‌آورددل شوریدهٔ ما را به نو، در کار می‌آورد

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی بهاری و امیدبخش. حافظ از مستی ناگهانی‌ای می‌گوید که رو به او آورده و نمی‌داند ساقی کیست و باده از کجاست. بیت چهارم از امیدبخش‌ترین ابیات دیوان است: ای دل، مانند غنچه از کار بسته شکایت مکن، که باد صبح نسیم گره‌گشا آورده است. بیت ششم صبا را به هدهد سلیمان تشبیه می‌کند که مژده شادی از گلشن سبا آورد. بیت هشتم طعنه‌ای به شیخ است: تو وعده دادی و پیر مغان به جا آورد.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.