پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۱۵۳ دیوان حافظ

سحر چون خسرو خاور، عَلَم بر کوهساران زد

تعبیر فال

پیام کلی: بشارت

صبح دمیده و خورشید پرچمش را بر کوهساران زده است؛ فال تو با آغازی تازه و امیدبخش همراه است. حافظ می‌گوید یار با دست مهربانی در امیدواران را کوبید. در امید تو هم کوبیده شده است؛ آماده باش تا فرصت را بپذیری و از آن بهره بگیری. گره‌ها گشوده می‌شوند و بخشش روزگار چون ابر بهار بر تو می‌بارد.

شاه‌بیت فال شما

سحر چون خسرو خاور، عَلَم بر کوهساران زدبه دستِ مرحمت، یارم، درِ امیدواران زد

متن کامل غزل

سحر چون خسرو خاور، عَلَم بر کوهساران زدبه دستِ مرحمت، یارم، درِ امیدواران زد

چو پیشِ صبح روشن شد که حالِ مِهر گردون چیستبرآمد خنده‌ای خوش بر غرورِ کامگاران زد

نگارم دوش در مجلس، به عزمِ رقص چون برخاستگره بگشود از گیسو و بر دل‌های یاران زد

من از رنگِ صلاح آن دَم، به خونِ دل بِشُستم دستکه چشم باده پیمایش صلا بر هوشیاران زد

کدام آهن‌دلش آموخت این آیین عیّاری؟کز اول چون برون آمد، رهِ شب‌زنده‌داران زد

خیالِ شهسواری پخت و شد ناگَه دلِ مسکینخداوندا! نگه دارش که بر قلبِ سواران زد

در آب و رنگِ رخسارش، چه جان دادیم و خون خوردیمچو نقشش دست داد اول، رقم بر جان‌سپاران زد

منش با خرقهٔ پشمین، کجا اندر کمند آرم؟زره‌مویی که مژگانش رهِ خنجرگزاران زد

نظر بر قرعهٔ توفیق و یُمنِ دولتِ شاه استبده کامِ دلِ حافظ که فالِ بختیاران زد

شهنشاهِ مظفر فر، شجاعِ مُلک و دین منصورکه جودِ بی‌دریغش خنده بر ابر بهاران زد

از آن ساعت که جامِ می به دستِ او مُشَرَّف شدزمانه ساغرِ شادی به یادِ می‌گساران زد

ز شمشیرِ سرافشانش، ظفر آن روز بِدْرَخشیدکه چون خورشیدِ انجم‌سوز تنها بر هِزاران زد

دوامِ عمر و مُلکِ او، بخواه از لطف حق ای دل!که چرخ، این سکهٔ دولت به دورِ روزگاران زد

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۱۵۴ است:

راهی بزن که آهی بر سازِ آن توان زدشعری بخوان که با او رَطلِ گران توان زد

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی بلند که با توصیف طلوع خورشید آغاز می‌شود و به ستایش پادشاهی از آل مظفر با لقب «شجاع ملک و دین منصور» می‌انجامد. سحر چون خورشید پرچم بر کوهساران زد، یار با دست رحمت در امیدواران را کوبید. بیت‌های میانی رقص یار در مجلس را وصف می‌کنند که گره گیسو گشود و بر دل یاران زد. بیت چهارم ظریف است: وقتی چشم باده‌پیمایش هشیاران را صلا زد، دست از رنگ صلاح شستم.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.