پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۱۶۷ دیوان حافظ

ستاره‌ای بدرخشید و ماهِ مجلس شد

تعبیر فال

پیام کلی: بشارت

ستاره‌ای درخشیده و ماه مجلس شده است؛ کسی یا چیزی تازه وارد زندگی‌ات می‌شود که حال دلت را دگرگون می‌کند و مونس دل رمیده‌ات می‌شود. حافظ می‌گوید گدای شهر را ببین که میر مجلس شد؛ یعنی جایگاهت بالاتر می‌رود. فال تو نوید پیشرفت می‌دهد، اما فروتن بمان. دانش عشق از کتاب نمی‌آید؛ با یک نگاه، صد درس می‌آموزی.

شاه‌بیت فال شما

به صدرِ مَصطَبه‌ام می‌نِشانَد اکنون دوستگدایِ شهر نِگَه کُن که میرِ مجلس شد

متن کامل غزل

ستاره‌ای بدرخشید و ماهِ مجلس شددل رمیدهٔ ما را رفیق و مونس شد

نگارِ من که به مکتب نرفت و خط ننوشتبه غمزه مسأله‌آموزِ صد مُدَرِّس شد

به بویِ او دلِ بیمارِ عاشقان چو صبافدایِ عارضِ نسرین و چشمِ نرگس شد

به صدرِ مَصطَبه‌ام می‌نِشانَد اکنون دوستگدایِ شهر نِگَه کُن که میرِ مجلس شد

خیالِ آبِ خِضِر بست و جامِ اسکندربه جرعه‌نوشیِ سلطان ابوالفَوارِس شد

طرب‌سرایِ محبت کنون شود مَعمورکه طاقِ اَبرویِ یارِ مَنَش مهندس شد

لب از تَرَشُّحِ مِی پاک کن برایِ خداکه خاطرم به هزاران گُنَه مُوَسوِس شد

کرشمهٔ تو شرابی به عاشقان پیمودکه عِلم بی‌خبر افتاد و عقل بی‌حس شد

چو زر عزیزِ وجود است نظمِ من، آریقبولِ دولتیان کیمیایِ این مس شد

ز راهِ میکده یاران عِنان بگردانیدچرا که حافظ از این راه رفت و مفلس شد

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۱۶۸ است:

گداخت جان که شود کارِ دل تمام و نشدبسوختیم در این آرزویِ خام و نشد

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی شاد در آمدن یاری تازه که ماه مجلس شد. بیت دوم از مشهورترین ابیات دیوان است: نگار من که به مکتب نرفت و خط ننوشت، با یک غمزه مسئله‌آموز صد مدرس شد؛ یعنی دانش عشق از کتاب نمی‌آید. بیت چهارم از دگرگونی حال می‌گوید: گدای شهر را ببین که امیر مجلس شد. در بیت پنجم از شاه شجاع با کنیه «ابوالفوارس» یاد می‌کند.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.