پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۲۱ دیوان حافظ

دل و دینم شد و دلبر به ملامت برخاست

تعبیر فال

پیام کلی: هشدار

این فال از دلخوری و سرزنش می‌گوید؛ شاید کسی با گله از کنارت رفته یا تو از کسی رنجیده‌ای. حافظ یادآوری می‌کند که بزم دنیا بی‌پشیمانی نیست و هیچ خوشی‌ای بی‌پایان نمی‌ماند. پیش از هر تصمیم مهمی خوب بسنج که بعدها پشیمان نشوی. ظاهرسازی را کنار بگذار؛ صداقت، رابطه و کار تو را نجات می‌دهد.

شاه‌بیت فال شما

که شنیدی که در این بزم، دمی خوش بنشست؟که نه در آخرِ صحبت به ندامت برخاست

متن کامل غزل

دل و دینم شد و دلبر به ملامت برخاستگفت با ما منشین، کز تو سلامت برخاست

که شنیدی که در این بزم، دمی خوش بنشست؟که نه در آخرِ صحبت به ندامت برخاست

شمع اگر زان لبِ خندان به زبان، لافی زدپیشِ عشاقِ تو شب‌ها به غَرامت برخاست

در چمن، بادِ بهاری ز کنار گل و سروبه هواداریِ آن عارض و قامت برخاست

مست بگذشتی و از خلوتیانِ ملکوتبه تماشایِ تو آشوبِ قیامت برخاست

پیشِ رفتار تو پا برنگرفت از خِجلتسروِ سرکش که به ناز از قد و قامت برخاست

حافظ این خرقه بینداز مگر جان ببریکآتش از خرقهٔ سالوس و کرامت برخاست

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۲۲ است:

چو بشنوی سخنِ اهلِ دل، مگو که خطاستسخن‌شناس نه‌ای، جان من! خطا این جاست

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی با ردیف «برخاست». دلبر با سرزنش از کنار عاشق برخاسته و گفته با ما منشین که سلامت از تو رفته است. حافظ می‌پرسد کیست که در بزم دنیا دمی خوش نشست و در پایان پشیمان برنخاست. سپس زیبایی معشوق را می‌ستاید: شمع که خواست با لب خندان او همسری کند، شب‌ها به تاوان برخاست؛ و سرو سرکش در برابر رفتار او از شرم پا برنمی‌گیرد.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.