پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۲۲ دیوان حافظ

چو بشنوی سخنِ اهلِ دل، مگو که خطاست

تعبیر فال

پیام کلی: امید

ای صاحب فال، ندایی در درونت هست که آرامت نمی‌گذارد؛ حسی عمیق که شاید با منطق دیگران جور درنمی‌آید. حافظ می‌گوید سخن اهل دل را خطا نخوان؛ خطا در گوش ناشنوای شنونده است. این فال از تو می‌خواهد آن ندای درونی را جدی بگیری و بگذاری آتشی که در دلت هست خاموش نشود. نیتت از دل برخاسته و راهش باز است.

شاه‌بیت فال شما

ندای عشق تو دیشب در اندرون دادندفضایِ سینهٔ حافظ هنوز پر ز صداست

متن کامل غزل

چو بشنوی سخنِ اهلِ دل، مگو که خطاستسخن‌شناس نه‌ای، جان من! خطا این جاست

سرم به دنیی و عقبی فرو نمی‌آیدتبارک الله ازین فتنه‌ها که در سرِ ماست

در اندرونِ منِ خسته‌دل ندانم کیست!که من خموشم و او در فغان و در غوغاست

دلم ز پرده برون شد، کجایی ای مطرب؟بنال، هان که از این پرده، کارِ ما به نواست

مرا به کارِ جهان هرگز التفات نبودرخِ تو در نظرِ من چنین خوشش آراست

نخفته‌ام ز خیالی که می‌پزد دلِ منخمارِ صد شبه دارم شراب‌خانه کجاست؟

چنین که صومعه آلوده شد ز خونِ دلمگَرَم به باده بشویید، حق به دستِ شماست

از آن به دیرِ مغانم عزیز می‌دارندکه آتشی که نمیرد، همیشه در دلِ ماست

چه ساز بود که در پرده می‌زد آن مطربکه رفت عمر و هنوزم دماغ پُر ز هواست

ندای عشق تو دیشب در اندرون دادندفضایِ سینهٔ حافظ هنوز پر ز صداست

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۲۳ است:

خیالِ رویِ تو در هر طریق همرهِ ماستنسیمِ مویِ تو، پیوندِ جانِ آگهِ ماست

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

حافظ در این غزل از شوری درونی سخن می‌گوید که بر دنیا و آخرت سر فرود نمی‌آورد. در درون او کسی است که او خاموش است و آن دیگری در فغان. به مطرب می‌گوید دلش از پرده بیرون شده و این پرده (هم پرده موسیقی و هم پرده راز) کار او را به نوا رسانده است. بیت‌های پایانی از آتشی جاودان در دل و ندای عشقی که هنوز در سینه‌اش می‌پیچد، یاد می‌کنند.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.