پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۲۴ دیوان حافظ

مطلب طاعت و پیمان و صلاح از من مست

تعبیر فال

پیام کلی: امید

شاید حس می‌کنی از آنچه می‌خواستی دستت خالی مانده و راهی که رفته‌ای با انتظار دیگران جور نیست. حافظ در این غزل از عشقی می‌گوید که از روز ازل با او بوده و با آن از همه چیز دل کنده است. پیام اصلی فال تو در یک مصراع است: از در رحمت ناامید مشو. در این راه کار بزرگ و کوچک یکی است؛ دریغ نکن و به گشایش امیدوار بمان.

شاه‌بیت فال شما

کمر کوه کم است از کمر مور اینجاناامید از در رحمت مشو ای باده‌پرست

متن کامل غزل

مطلب طاعت و پیمان و صلاح از من مستکه به پیمانه‌کشی شهره شدم روز الست

من همان دم که وضو ساختم از چشمهٔ عشقچار تکبیر زدم یکسره بر هرچه که هست

می بده تا دهمت آگهی از سِرّ قضاکه به روی که شدم عاشق و از بوی که مست

کمر کوه کم است از کمر مور اینجاناامید از در رحمت مشو ای باده‌پرست

بجز آن نرگس مستانه که چشمش مرسادزیر این طارم فیروزه کسی خوش ننشست

جان فدای دهنش باد که در باغ نظرچمن آرای جهان، خوشتر از این غنچه نبست

حافظ از دولت عشق تو سلیمانی شدیعنی از وصل تواَش نیست بجز باد به دست

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۲۵ است:

شکفته شد گل حَمرا و گشت بلبل مستصَلایِ سرخوشی، ای صوفیانِ باده پرست

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی رندانه که با پیمان «الست» آغاز می‌شود: حافظ می‌گوید از روز ازل به پیمانه‌کشی شهره شده و از او طاعت و صلاح نخواهند. او با «وضو از چشمه عشق» بر همه هستی چهار تکبیر زده، یعنی از همه چیز جز عشق دل کنده است. در میانه غزل امید به رحمت را یادآوری می‌کند و در پایان با ایهامی زیبا می‌گوید از دولت عشق «سلیمانی» شده؛ یعنی از وصل یار جز باد به دستش نیست.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.