پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۲۴۸ دیوان حافظ

ای صبا نَکهَتی از کویِ فُلانی به من آر

تعبیر فال

پیام کلی: هشدار

ای صاحب فال، دلت برای کسی یا جایی تنگ است و در غربت و دوری احساس پیری می‌کنی. حافظ از صبا می‌خواهد نشانی از کوی دوست بیاورد. اما هشدار فال تو در بیت ششم است: شادی امروز را به فردا نینداز، یا از دیوان قضا امان‌نامه‌ای بیاور؛ کسی ضمانت فردا را ندارد. اگر دلتنگی، امروز خبری از او بگیر.

شاه‌بیت فال شما

ساقیا عشرتِ امروز به فردا مَفِکَنیا ز دیوانِ قضا خطِّ امانی به من آر

متن کامل غزل

ای صبا نَکهَتی از کویِ فُلانی به من آرزار و بیمارِ غَمَم راحتِ جانی به من آر

قلب بی‌حاصلِ ما را بزن اکسیرِ مرادیعنی از خاکِ درِ دوست نشانی به من آر

در کمینگاه نظر با دلِ خویشم جنگ استز ابرو و غمزهٔ او تیر و کمانی به من آر

در غریبی و فِراق و غمِ دل پیر شدمساغرِ مِی ز کفِ تازه جوانی به من آر

منکران را هم از این مِی دو سه ساغر بچشانوگر ایشان نَستانند روانی به من آر

ساقیا عشرتِ امروز به فردا مَفِکَنیا ز دیوانِ قضا خطِّ امانی به من آر

دلم از دست بِشُد دوش چو حافظ می‌گفتکای صَبا نَکهَتی از کویِ فلانی به من آر

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۲۴۹ است:

ای صبا نَکهَتی از خاکِ رَهِ یار بیاربِبَر اندوهِ دل و مژدهٔ دل‌دار بیار

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در درخواست از صبا که بویی از کوی یار بیاورد. ای صبا، بویی از کوی فلانی برایم بیاور؛ زار و بیمار غمم، آسایش جانی برایم بیاور. بیت دوم تصویری کیمیاگرانه دارد: دل بی‌حاصل ما را با اکسیر مراد زر کن؛ یعنی نشانی از خاک در دوست بیاور. بیت چهارم تلخ است: در غربت و فراق و غم دل پیر شدم. بیت ششم پند غنیمت شمردن است: شادی امروز را به فردا میفکن، یا امان‌نامه‌ای از دیوان قضا بیاور.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.