پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۲۴۹ دیوان حافظ

ای صبا نَکهَتی از خاکِ رَهِ یار بیار

تعبیر فال

پیام کلی: پند

اکنون که حالت خوب است، به کسانی که در سختی‌اند امید و مژده بده؛ حافظ می‌گوید ای مرغ چمن، به شکرانه این‌که در شادی هستی، به اسیران قفس مژده گلزار بیاور. فال تو پند می‌دهد شادی‌ات را با دیگران تقسیم کنی. اگر تو هم منتظر خبری هستی، بدان که خامی و ساده‌دلی شیوه جانبازان نیست؛ با تدبیر پیگیر باش.

شاه‌بیت فال شما

شُکرِ آن را که تو در عِشرتی ای مرغِ چمنبه اسیرانِ قفس، مژدهٔ گل‌زار بیار

متن کامل غزل

ای صبا نَکهَتی از خاکِ رَهِ یار بیاربِبَر اندوهِ دل و مژدهٔ دل‌دار بیار

نکته‌ای روح‌فَزا از دهنِ دوست بگونامه‌ای خوش خبر از عالَمِ اسرار بیار

تا مُعَطَّر کُنَم از لطفِ نسیمِ تو مَشامشَمِّه‌ای از نَفَحاتِ نفسِ یار بیار

به وفایِ تو که خاکِ رَهِ آن یارِ عزیزبی‌غباری که پدید آید از اغیار بیار

گَردی از ره‌گذرِ دوست به کوریِّ رقیببهرِ آسایش این دیدهٔ خون‌بار بیار

خامی و ساده‌دلی شیوهٔ جانبازان نیستخبری از بَرِ آن دل‌بر عیّار بیار

شُکرِ آن را که تو در عِشرتی ای مرغِ چمنبه اسیرانِ قفس، مژدهٔ گل‌زار بیار

کامِ جان تلخ شد از صبر که کردم بی‌دوستعشوه‌ای زان لبِ شیرین شِکربار بیار

روزگاریست که دل چهرهٔ مقصود ندیدساقیا آن قدحِ آینه‌کردار بیار

دلقِ حافظ به چه ارزد؟ به مِی‌اش رنگین کنوان گَه‌اش مست و خراب از سَرِ بازار بیار

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۲۵۰ است:

روی بِنْمای و وجودِ خودم از یاد بِبَرخَرمنِ سوختگان را همه گو باد بِبَر

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی بسیار نزدیک به غزل پیشین با ردیف «بیار». ای صبا، بویی از خاک راه یار بیاور؛ اندوه دل را ببر و مژده دلدار بیاور. بیت ششم پندی روشن است: خامی و ساده‌دلی شیوه جانبازان نیست. بیت هفتم نکته‌ای انسانی دارد: ای مرغ چمن، به شکرانه این‌که در شادی هستی، به اسیران قفس مژده گلزار بیاور. بیت هشتم از تلخی صبر می‌گوید: کام جان از صبر بی‌دوست تلخ شد.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.