پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۲۷ دیوان حافظ

در دیرِ مغان آمد، یارم قدحی در دست

تعبیر فال

پیام کلی: امید

ای صاحب فال، دلت برای کسی یا روزگاری تنگ شده که گذشته است. حافظ در بیت پایانی این غزل از همین حسرت می‌گوید: بازآی تا عمر رفته بازآید، هرچند تیری که از شست رفت برنمی‌گردد. پیام فال تو این است که گذشته را نمی‌شود برگرداند، اما بازگشت و دیدار کسی که دوستش داری امروزت را از نو زنده می‌کند. برای آشتی و دیدار پیش‌قدم شو.

شاه‌بیت فال شما

بازآی که بازآید عمرِ شدهٔ حافظهرچند که ناید باز، تیری که بِشُد از شست

متن کامل غزل

در دیرِ مغان آمد، یارم قدحی در دستمست از می و میخواران از نرگسِ مستش مست

در نعلِ سمندِ او شکلِ مهِ نو پیداوز قدِ بلندِ او بالایِ صنوبر، پست

آخر به چه گویم هست از خود خبرم، چون نیستوز بَهرِ چه گویم نیست با وی نظرم، چون هست

شمعِ دلِ دمسازم، بنشست چو او برخاستو افغان ز نظربازان، برخاست چو او بنشست

گر غالیه خوش بو شد، در گیسویِ او پیچیدور وَسمه کمانکَش گشت، در ابروی او پیوست

بازآی که بازآید عمرِ شدهٔ حافظهرچند که ناید باز، تیری که بِشُد از شست

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۲۸ است:

به جانِ خواجه و حقِ قدیم و عهدِ درستکه مونسِ دمِ صبحم، دعایِ دولتِ توست

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی با ریتمی تند و ضربی. یار قدح به دست به دیر مغان آمده؛ خودش مست از می است و میخواران از چشم مست او. حافظ با بازی‌های زبانی «برخاست» و «بنشست»، و «هست» و «نیست»، حال بی‌خودی عاشق را نشان می‌دهد. بیت پایانی از مشهورترین ابیات است: بازآی تا عمر رفته حافظ بازآید، هرچند تیری که از شست رفت، بازنمی‌گردد.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.