پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۲۷۸ دیوان حافظ

شرابِ تلخ می‌خواهم که مردافکن بُوَد زورش

تعبیر فال

پیام کلی: پند

شکوه و قدرت ماندنی نیست؛ حافظ می‌گوید این صحرا را پیمودم، نه بهرام است و نه گورش. فال تو پند می‌دهد که دل به داشته‌های گذرا نبندی و از حرص دوری کنی. و اگر در جایگاهی بالاتر هستی، به کسانی که پایین‌ترند با مهربانی نگاه کن؛ نگاه به درویشان منافی بزرگی نیست، سلیمان با آن همه شکوه به مور نظر داشت.

شاه‌بیت فال شما

نظر کردن به درویشان مُنافیِّ بزرگی نیستسلیمان با چُنان حشمت، نظرها بود با مورش

متن کامل غزل

شرابِ تلخ می‌خواهم که مردافکن بُوَد زورشکه تا یک دَم بیاسایم ز دنیا و شر و شورش

سِماطِ دَهرِ دون‌پرور ندارد شهدِ آسایشمَذاقِ حرص و آز ای دل، بشو از تلخ و از شورَش

بیاور مِی که نَتْوان شد ز مکرِ آسمان ایمنبه لَعبِ زهرهٔ چنگیّ و مرّیخِ سلحشورش

کمندِ صیدِ بهرامی بیفکن، جامِ جم بردارکه من پیمودم این صحرا، نه بهرام است و نه گورش

بیا تا در مِی صافیت رازِ دَهر بِنْمایمبه شرطِ آن که نَنْمایی به کج‌طبعانِ دل‌کورش

نظر کردن به درویشان مُنافیِّ بزرگی نیستسلیمان با چُنان حشمت، نظرها بود با مورش

کمانِ ابرویِ جانان نمی‌پیچد سر از حافظولیکن خنده می‌آید، بدین بازویِ بی‌زورش

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۲۷۹ است:

خوشا شیراز و وضعِ بی‌مثالشخداوندا نگه دار از زَوالش

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در گریز از شر و شور دنیا و پندی درباره فروتنی. شراب تلخ مردافکن می‌خواهم تا دمی از دنیا و شر و شورش بیاسایم. بیت دوم می‌گوید سفره روزگار فرومایه‌پرور شهد آسایش ندارد. بیت چهارم به بهرام گور اشاره دارد: من این صحرا را پیمودم؛ نه بهرام است و نه گورش؛ یعنی شکوه شاهان نیز گذراست. بیت ششم پندی مشهور است: نگاه به درویشان منافی بزرگی نیست؛ سلیمان با آن حشمت به مور نظر داشت.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.