پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۲۷۹ دیوان حافظ

خوشا شیراز و وضعِ بی‌مثالش

تعبیر فال

پیام کلی: بشارت

ای صاحب فال، این غزل مشهور در ستایش شیراز است و فال تو را به قدرشناسی از جایی که در آن زندگی می‌کنی و آدم‌های خوبش فرا می‌خواند. حافظ دعا می‌کند خدا شیراز را از زوال نگه دارد. پند بیت آخر را هم به یاد داشته باش: چرا وقتی از هجران می‌ترسیدی، شکر روزهای وصال را نکردی؟ روزهای خوش امروز را شکر کن و از آن‌ها لذت ببر.

شاه‌بیت فال شما

خوشا شیراز و وضعِ بی‌مثالشخداوندا نگه دار از زَوالش

متن کامل غزل

خوشا شیراز و وضعِ بی‌مثالشخداوندا نگه دار از زَوالش

ز رکن آباد ما صد لوحش اللهکه عمرِ خضر می‌بخشد زلالش

میانِ جعفرآباد و مُصَلّاعبیرآمیز می‌آید شِمالش

به شیراز آی و فیضِ روحِ قدسیبجوی از مردمِ صاحب کمالش

که نامِ قند مصری برد آنجا؟که شیرینان ندادند اِنفِعالش

صبا زان لولیِ شنگولِ سرمستچه داری آگهی؟ چون است حالش؟

گر آن شیرین پسر خونم بریزددلا چون شیرِ مادر کن حلالش

مکن از خواب بیدارم خدا راکه دارم خلوتی خوش با خیالش

چرا حافظ چو می‌ترسیدی از هجرنکردی شُکرِ ایامِ وصالش؟

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۲۸۰ است:

چو بر شکست صبا زلفِ عنبرافشانشبه هر شکسته که پیوست، تازه شد جانش

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

از مشهورترین غزل‌های حافظ در ستایش شیراز که بر سردر بسیاری از جاهای شیراز نیز نوشته شده است. خوشا شیراز و وضع بی‌مانندش؛ خدایا از زوال نگهش دار. حافظ از نهر رکن‌آباد (آبراهه‌ای که از زمان رکن‌الدوله دیلمی ساخته شد) که آبش عمر خضر می‌بخشد، و از نسیم خوشبوی میان جعفرآباد و مصلی یاد می‌کند؛ مصلی همان محله‌ای است که امروز آرامگاه حافظ در آن است. بیت پایانی پندی ژرف دارد: چرا وقتی از هجر می‌ترسیدی، شکر روزهای وصال را نکردی؟

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.