پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۲۸۴ دیوان حافظ

هاتفی از گوشهٔ میخانه دوش

تعبیر فال

پیام کلی: امید

از امیدبخش‌ترین بیت‌های دیوان پاسخ نیت توست: «لطف خدا بیشتر از جرم ماست؛ نکته سربسته چه دانی؟ خموش». اگر از خطایی نگرانی یا حس می‌کنی شایسته گشایش نیستی، ناامید نشو؛ لطف الهی کار خودش را می‌کند. حافظ پند می‌دهد: هرچند وصال را با کوشش نمی‌دهند، ای دل هر قدر می‌توانی بکوش. تلاش کن و نتیجه را به لطف بسپار.

شاه‌بیت فال شما

لطفِ خدا بیشتر از جرمِ ماستنکتهٔ سربسته چه دانی؟ خموش

متن کامل غزل

هاتفی از گوشهٔ میخانه دوشگفت ببخشند گنه، مِی بنوش

لطفِ الهی بِکُنَد کارِ خویشمژدهٔ رحمت برساند سروش

این خِرَدِ خام به میخانه بَرتا مِیِ لعل آوَرَدَش خون به جوش

گرچه وصالش نه به کوشش دهندهر قَدَر ای دل که توانی بکوش

لطفِ خدا بیشتر از جرمِ ماستنکتهٔ سربسته چه دانی؟ خموش

گوشِ من و حلقهٔ گیسویِ یاررویِ من و خاکِ درِ مِی فروش

رندیِ حافظ نه گناهیست صَعببا کَرَمِ پادشه عیب پوش

داورِ دین، شاه شجاع، آن که کردروحِ قدس حلقهٔ امرش به گوش

ای مَلِکُ العَرش مرادش بدهو از خطرِ چشمِ بَدَش دار گوش

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۲۸۵ است:

در عهدِ پادشاهِ خطابخشِ جُرم پوشحافظ قَرابه کَش شد و مفتی پیاله نوش

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی امیدبخش در رحمت الهی. دیشب هاتفی از گوشه میخانه گفت: گناه را می‌بخشند، می بنوش. بیت دوم مشهور است: لطف الهی کار خود را می‌کند و سروش مژده رحمت می‌رساند. بیت چهارم پندی ژرف است: هرچند وصال را با کوشش نمی‌دهند، ای دل هر قدر می‌توانی بکوش. بیت پنجم از امیدبخش‌ترین ابیات دیوان است: لطف خدا بیشتر از جرم ماست؛ نکته سربسته را چه می‌دانی؟ خاموش. در پایان از شاه شجاع ستایش می‌کند.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.