فال شما · غزل شماره ۲۸۵ دیوان حافظ
در عهدِ پادشاهِ خطابخشِ جُرم پوش
تعبیر فال
پیام کلی: پندای صاحب فال، زمانه عوض شده و فضای تازه‌ای پیش آمده است؛ این غزل با طنز از دورانی می‌گوید که حتی محتسب هم سبو به دوش می‌کشید. فال تو پند می‌دهد که از فرصت پیش رو با فروتنی بهره ببری. اما بیت چهارم هشدار می‌دهد: بعضی رازها را باید نگه داشت، حتی نزد محرمان؛ زبان را نگه دار و پرده را حفظ کن.
شاه‌بیت فال شما
گفتا نه گفتنیست سخن گرچه محرمیدَرکَش زبان و پرده نگه دار و مِی بنوش
اشتراک فال
تصویری از شاه‌بیت و تعبیر فال برای استوری یا فرستادن در پیام‌رسان؛ تصویر روی دستگاه خودتان ساخته می‌شود.
متن کامل غزل
در عهدِ پادشاهِ خطابخشِ جُرم پوشحافظ قَرابه کَش شد و مفتی پیاله نوش
صوفی ز کُنجِ صومعه با پایِ خُم نشستتا دید محتسب که سَبو می‌کشد به دوش
احوالِ شیخ و قاضی و شُربُ الیَهودِشانکردم سؤال صبحدم از پیرِ مِی فروش
گفتا نه گفتنیست سخن گرچه محرمیدَرکَش زبان و پرده نگه دار و مِی بنوش
ساقی بهار می‌رسد و وجهِ مِی نماندفکری بکن که خونِ دل آمد ز غم به جوش
عشق است و مفلسیّ و جوانیّ و نوبهارعُذرم پذیر و جرم به ذیلِ کرم بپوش
تا چند همچو شمع زبان آوری کنی؟پروانهٔ مراد رسید ای مُحِب خموش
ای پادشاهِ صورت و معنی که مثل تونادیده هیچ دیده و نشنیده هیچ گوش
چندان بمان که خرقهٔ اَزْرَق کُنَد قبولبختِ جوانَت از فلکِ پیرِ ژِنده پوش
شاهد فال
به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۲۸۶ است:
دوش با من گفت پنهان کاردانی تیزهوشوز شما پنهان نشاید کرد سِرِّ مِی‌فروش
درباره این غزل
غزلی طنزآمیز در وصف دوران پادشاهی بخشنده. در عهد پادشاه خطابخش جرم‌پوش، حافظ قرابه‌کش و مفتی پیاله‌نوش شد. بیت دوم طنزی گزنده است: صوفی وقتی دید محتسب سبو به دوش می‌کشد، از کنج صومعه پای خم نشست. بیت چهارم پند پیر می‌فروش است: هرچند محرمی، این سخن گفتنی نیست؛ زبان درکش و پرده نگه دار. بیت ششم عذری شاعرانه است: عشق است و تهی‌دستی و جوانی و نوبهار.
فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.