پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۳۲۷ دیوان حافظ

مرا عهدی‌ست با جانان که تا جان در بدن دارم

تعبیر فال

پیام کلی: بشارت

با داشتن پشتیبانی مطمئن، از بدگویی دیگران نترس؛ حافظ می‌گوید اگر صد لشکر به قصد دلم کمین کنند، به لطف خدا بتی لشکرشکن دارم. فال تو نوید پشتیبانی و امنیت را می‌دهد. پند نخستین بیت را هم به کار ببند: دوستان و هواداران کسی را که دوستش داری، مانند جان خود عزیز بدار. با اسم اعظم در دست، از اهریمن باکی نیست.

شاه‌بیت فال شما

گَرَم صد لشکر از خوبان به قصدِ دل کمین سازندبِحَمْدِ الله و الْمِنَّه بُتی لشکرشِکن دارم

متن کامل غزل

مرا عهدی‌ست با جانان که تا جان در بدن دارمهوادارانِ کویش را چو جانِ خویشتن دارم

صفایِ خلوتِ خاطر از آن شمعِ چِگِل جویمفروغِ چشم و نورِ دل از آن ماهِ خُتَن دارم

به کام و آرزویِ دل، چو دارم خلوتی حاصلچه فکر از خُبثِ بدگویان، میانِ انجمن دارم؟

مرا در خانه سروی هست کاندر سایهٔ قَدَّشفَراغ از سروِ بستانی و شمشادِ چمن دارم

گَرَم صد لشکر از خوبان به قصدِ دل کمین سازندبِحَمْدِ الله و الْمِنَّه بُتی لشکرشِکن دارم

سِزَد کز خاتمِ لَعلَش زَنَم لافِ سلیمانیچو اسمِ اعظمم باشد، چه باک از اهرِمَن دارم؟

الا ای پیرِ فرزانه، مَکُن عیبم ز میخانهکه من در تَرکِ پیمانه دلی پیمان‌شِکن دارم

خدا را ای رقیب امشب زمانی دیده بر هم نِهکه من با لَعلِ خاموشش نهانی صد سخن دارم

چو در گل‌زارِ اِقبالش خرامانم بِحَمْدِاللهنه میلِ لاله و نسرین، نه برگِ نسترن دارم

به رندی شهره شد حافظ میانِ همدمان، لیکنچه غم دارم که در عالم قَوامُ‌الدّین حَسَن دارم

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۳۲۸ است:

من که باشم که بر آن خاطرِ عاطِر گذرم؟لطف‌ها می‌کنی ای خاکِ دَرَت، تاجِ سرم

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در پیمان عاشق و ستایش قوام‌الدین حسن. با جانان عهدی دارم که تا جان در بدن دارم، هواداران کویش را مانند جان خود عزیز بدارم. بیت پنجم با آرامشی مطمئن می‌گوید: اگر صد لشکر از زیبارویان به قصد دلم کمین کنند، به لطف خدا بتی لشکرشکن دارم. بیت ششم تمثیل سلیمان است: چون اسم اعظم دارم، از اهریمن چه باک. بیت پایانی از حاجی قوام‌الدین حسن، وزیر و حامی حافظ، یاد می‌کند.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.