پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۳۴ دیوان حافظ

رَواقِ منظرِ چشمِ من آشیانهٔ توست

تعبیر فال

پیام کلی: بشارت

در دل و خانه‌ات برای کسی جا باز کرده‌ای و منتظری که بیاید. حافظ در این غزل با مهمان‌نوازی عاشقانه می‌گوید ایوان چشمم آشیانه توست؛ فرود آ که خانه خانه توست. فال تو نویدبخش است: دعوتت را با مهربانی و بی‌تکلف بگو. تو دلت را به هر کسی نمی‌سپاری و این وفاداری ارزشمند است؛ کسی که شایسته آن باشد، قدرش را می‌داند.

شاه‌بیت فال شما

رَواقِ منظرِ چشمِ من آشیانهٔ توستکَرَم نما و فرود آ که خانه، خانهٔ توست

متن کامل غزل

رَواقِ منظرِ چشمِ من آشیانهٔ توستکَرَم نما و فرود آ که خانه، خانهٔ توست

به لطفِ خال و خط از عارفان ربودی دللطیفه‌های عَجَب زیرِ دام و دانهٔ توست

دلت به وصلِ گل ای بلبلِ صبا خوش بادکه در چمن همه گلبانگِ عاشقانهٔ توست

عِلاجِ ضعفِ دلِ ما به لب حوالت کنکه این مُفَرّح یاقوت در خزانهٔ توست

به تن مُقصرم از دولتِ ملازمتتولی خلاصهٔ جان، خاکِ آستانهٔ توست

من آن نیَم که دَهَم نقدِ دل به هر شوخیدَرِ خزانه، به مُهر تو و نشانهٔ توست

تو خود چه لعبتی ای شهسوارِ شیرین کارکه توسَنی چو فلک، رامِ تازیانهٔ توست

چه جای من، که بِلَغزَد سپهرِ شعبده‌بازاز این حیَل که در انبانهٔ بهانهٔ توست

سرودِ مجلست اکنون فلک به رقص آرَدکه شعرِ حافظِ شیرین سخن ترانهٔ توست

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۳۵ است:

برو به کارِ خود ای واعظ این چه فریادست؟مرا فِتاد دل از ره، تو را چه اُفتادست؟

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی مهمان‌نوازانه و عاشقانه. حافظ ایوان چشم خود را آشیانه یار می‌داند و از او می‌خواهد فرود آید، که خانه خانه اوست. داروی ضعف دل عاشق در لب یار است که «مفرح یاقوت» در خزانه آن است. شاعر می‌گوید نقد دلش را به هر شوخی نمی‌دهد؛ مهر خزانه دلش مهر یار است. پایان غزل از شعر حافظ به‌عنوان ترانه بزم یار یاد می‌کند که فلک را به رقص می‌آورد.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.