پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۳۸۳ دیوان حافظ

چندان که گفتم غم با طبیبان

تعبیر فال

پیام کلی: امید

دعا کن که عزیزانت را دوباره ببینی؛ حافظ در بیتی دعایی و مشهور می‌گوید: «یا رب امان ده تا بازبیند چشم محبان روی حبیبان». فال تو امید به دیدار دوباره را می‌دهد. اگر در غربتی و درمانت را نزد طبیبان نیافتی، به بخشش خدا امیدوار باش. پند بیت آخر را هم به یاد داشته باش: پند باتجربه‌ها را جدی بگیر تا شیدای دنیا نشوی.

شاه‌بیت فال شما

یا رب امان ده تا بازبیندچشم محبان روی حبیبان

متن کامل غزل

چندان که گفتم غم با طبیباندرمان نکردند مسکین غریبان

آن گل که هر دم در دست بادیستگو شرم بادش از عندلیبان

یا رب امان ده تا بازبیندچشم محبان روی حبیبان

درج محبت بر مهر خود نیستیا رب مبادا کام رقیبان

ای منعم آخر بر خوان جودتتا چند باشیم از بی نصیبان

حافظ نگشتی شیدای گیتیگر می‌شنیدی پند ادیبان

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۳۸۴ است:

می‌سوزم از فِراقت روی از جَفا بگردانهجران بلایِ ما شد، یا رب بلا بگردان

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی کوتاه در غم غربت و دعای دیدار. هر چه غم را با طبیبان گفتم، بیچارگان غریب را درمان نکردند. بیت دوم گله از بی‌وفایی است: آن گل که هر دم در دست بادی است، از بلبلان شرم کند. بیت سوم دعایی مشهور است: خدایا امان بده تا چشم دوستداران دوباره روی دوستان را ببیند. بیت پنجم خطاب به بخشنده است: ای نعمت‌دهنده، تا کی بر سفره بخششت از بی‌نصیبان باشیم؟ بیت پایانی خودانتقادی است: اگر پند ادیبان را شنیده بودی، شیدای گیتی نمی‌شدی.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.