پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۳۹ دیوان حافظ

باغِ مرا چه حاجتِ سرو و صنوبر است؟

تعبیر فال

پیام کلی: امید

ای صاحب فال، آنچه دنبالش هستی شاید همین نزدیکی باشد و نیازی نیست راه دور بروی؛ حافظ هم می‌گوید باغ من به سرو و صنوبر نیازی ندارد، وقتی شمشاد خانه‌پرور هست. قدر داشته‌هایت را بدان. پند دیگر فال این است که آبروی قناعت را برای به‌دست آوردن چیزی نفروشی؛ روزی هر کس مقدر است و آنچه سهم توست، به تو می‌رسد.

شاه‌بیت فال شما

یک قِصّه بیش نیست غمِ عشق، وین عجبکز هر زبان که می‌شنوم، نامکرّر است

متن کامل غزل

باغِ مرا چه حاجتِ سرو و صنوبر است؟شمشادِ خانه‌پرورِ ما از که کمتر است؟

ای نازنین‌پسر، تو چه مذهب گرفته‌ای؟کِت خونِ ما حلال‌تر از شیرِ مادر است

چون نقشِ غم ز دور بِبینی شراب خواهتشخیص کرده‌ایم و مداوا مقرّر است

از آستانِ پیرِ مغان، سر چرا کشیم؟دولت در آن سرا و گشایش در آن در است

یک قِصّه بیش نیست غمِ عشق، وین عجبکز هر زبان که می‌شنوم، نامکرّر است

دی وعده داد وصلم و در سر شراب داشتامروز تا چه گوید و بازش چه در سر است

شیراز و آبِ رکنی و این بادِ خوش نسیمعیبش مکن که خالِ رُخِ هفت کشور است

فرق است از آبِ خِضر که ظُلمات جای او استتا آبِ ما که مَنبَعش الله اکبر است

ما آبرویِ فقر و قناعت نمی‌بریمبا پادشه بگوی که روزی مقدّر است

حافظ چه طُرفه شاخ نباتیست کِلکِ توکِش میوه دلپذیرتر از شهد و شکّر است

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۴۰ است:

اَلْمِنَّةُ لِلَّه که درِ میکده، باز استزان رو که مرا بر در او، رویِ نیاز است

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی شاد و شیرازی. حافظ می‌گوید باغ او به سرو و صنوبر نیازی ندارد، چون شمشاد خانه‌پرور (معشوق) کمتر از آن‌ها نیست. غم عشق یک قصه بیش نیست، اما از هر زبانی تازه شنیده می‌شود. بیت هفتم ستایش مشهور شیراز است: شیراز و آب رکن‌آباد و نسیم خوشش، خال رخ هفت کشورند. در پایان از قناعت و آبروی فقر می‌گوید.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.