پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۳۹۷ دیوان حافظ

ز در در آ و شبستان ما منور کن

تعبیر فال

پیام کلی: بشارت

بگذار حضور کسی که دوستش داری خانه‌ات را روشن کند؛ این غزل با دعوتی گرم آغاز می‌شود: از در درآ و شبستان ما را منور کن. فال تو نوید آمدن و روشنایی را می‌دهد. اگر شب هجران ستاره‌ای ندارد، حافظ می‌گوید به بام برآ و چراغ ماه را روشن کن. به حرف‌های بی‌پایه نفس اعتنا نکن و کار خودت را از دست نده.

شاه‌بیت فال شما

ز در در آ و شبستان ما منور کنهوای مجلس روحانیان معطر کن

متن کامل غزل

ز در در آ و شبستان ما منور کنهوای مجلس روحانیان معطر کن

اگر فقیه نصیحت کند که عشق مبازپیاله‌ای بدهش گو دماغ را تر کن

به چشم و ابروی جانان سپرده‌ام دل و جانبیا بیا و تماشای طاق و منظر کن

ستاره شب هجران نمی‌فشاند نوربه بام قصر برآ و چراغ مه بر کن

بگو به خازن جنت که خاک این مجلسبه تحفه بر سوی فردوس و عود مجمر کن

از این مزوجه و خرقه نیک در تنگمبه یک کرشمه صوفی‌وشم قلندر کن

چو شاهدان چمن زیردست حسن تواَندکرشمه بر سمن و جلوه بر صنوبر کن

فضول نفس حکایت بسی کند ساقیتو کار خود مده از دست و می به ساغر کن

حجاب دیده ادراک شد شعاع جمالبیا و خرگه خورشید را منور کن

طمع به قند وصال تو حد ما نبودحوالتم به لب لعل همچو شکر کن

لب پیاله ببوس آنگهی به مستان دهبدین دقیقه دماغ معاشران تر کن

پس از ملازمت عیش و عشق مه‌رویانز کارها که کنی شعر حافظ از بر کن

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۳۹۸ است:

ای نور چشم من سخنی هست گوش کنچون ساغرت پُر است بنوشان و نوش کن

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی بلند در دعوت یار به مجلس با ردیف «کن». از در درآ و شبستان ما را روشن کن و هوای مجلس روحانیان را معطر ساز. بیت دوم طنزی لطیف دارد: اگر فقیه نصیحت کند که عشق مباز، پیاله‌ای به او بده و بگو دماغ را تر کن. بیت چهارم تصویری زیباست: ستاره شب هجران نور نمی‌افشاند؛ به بام قصر برآ و چراغ ماه را روشن کن. بیت هشتم پندی است: نفس فضول حکایت بسیار می‌کند؛ ساقی، تو کار خودت را از دست مده.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.