پرش به محتوا
گلپسر

حافظ · غزل شماره ۳۹۸

ای نور چشم من سخنی هست گوش کن

ای نور چشم من سخنی هست گوش کنچون ساغرت پُر است بنوشان و نوش کن

در راه عشق وسوسهٔ اهرمن بسیستپیش آی و گوشِ دل به پیام سروش کن

برگ نوا تبه شد و ساز طرب نماندای چنگ ناله برکش و ای دف خروش کن

تسبیح و خرقه لذّت مستی نبخشدتهمّت در این عمل طلب از می‌فروش کن

پیران سخن ز تجربه گویند گفتمتهان ای پسر که پیر شوی پند گوش کن

بر هوشمند سلسله ننهاد دست عشقخواهی که زلف یار کشی ترک هوش کن

با دوستان مضایقه در عمر و مال نیستصد جان فدای یار نصیحت نیوش کن

ساقی که جامت از می صافی تهی مبادچشم عنایتی به من دردنوش کن

سرمست در قبای زرافشان چو بگذرییک بوسه نذر حافظ پشمینه‌پوش کن

متن بر پایه تصحیح قاسم غنی و محمد قزوینی، به نقل از گنجور.

اگر با نیت آمده‌اید

پند باتجربه‌ها را بشنو؛ آن‌ها از تجربه سخن می‌گویند. از آنچه داری با دوستانت تقسیم کن و به ندای درونت گوش بده.

تعبیر کامل فال با شاه‌بیت و شاهد این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و سرگرمی است، نه پیشگویی.

درباره این غزل

غزلی پندآموز خطاب به نور چشم. ای نور چشم من، سخنی هست، گوش کن؛ چون ساغرت پر است، بنوشان و بنوش. بیت دوم پندی عرفانی است: در راه عشق وسوسه اهریمن بسیار است؛ پیش آی و گوش دل را به پیام سروش بسپار. بیت پنجم از پرکاربردترین ابیات دیوان است: پیران از تجربه سخن می‌گویند؛ گفتمت، هان ای پسر که پیر شوی، پند گوش کن. بیت هفتم پند دوستی است: با دوستان در عمر و مال دریغ نیست.

شرح بیت‌ها

بیت ۱ای نور چشم من سخنی هست گوش کن / چون ساغرت پُر است بنوشان و نوش کن

ای نور چشم من، سخنی هست، گوش کن؛ چون ساغرت پر است، بنوشان و بنوش.

بیت ۲در راه عشق وسوسهٔ اهرمن بسیست / پیش آی و گوشِ دل به پیام سروش کن

در راه عشق وسوسه اهریمن بسیار است؛ پیش آی و گوش دل را به پیام سروش بسپار.

بیت ۵پیران سخن ز تجربه گویند گفتمت / هان ای پسر که پیر شوی پند گوش کن

پیران از تجربه سخن می‌گویند؛ گفتمت: هان ای پسر، که پیر شوی، پند گوش کن.

بیت ۶بر هوشمند سلسله ننهاد دست عشق / خواهی که زلف یار کشی ترک هوش کن

دست عشق بر هوشمند زنجیر ننهاد؛ اگر می‌خواهی زلف یار را بکشی، هوش را ترک کن.

بیت ۷با دوستان مضایقه در عمر و مال نیست / صد جان فدای یار نصیحت نیوش کن

با دوستان در عمر و مال دریغی نیست؛ صد جان فدای یار، نصیحت را بشنو.

معنی واژه‌ها

نور چشم
فرزند عزیز
وسوسه اهرمن
فریب شیطان
سروش
فرشته پیام‌آور
برگ نوا
توشه و ساز
سلسله
زنجیر
مضایقه
دریغ
نیوشیدن
شنیدن