پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۴۰ دیوان حافظ

اَلْمِنَّةُ لِلَّه که درِ میکده، باز است

تعبیر فال

پیام کلی: بشارت

شکر خدا را، دری که گمان می‌کردی بسته است، باز است. حافظ این غزل را با سپاس آغاز می‌کند و می‌گوید روی نیازش به همان در است. فال تو نوید گشایش می‌دهد، به شرط آن‌که با فروتنی و نیاز صادقانه پیش بروی، نه با غرور. رازت را فقط با کسی در میان بگذار که محرم است؛ کار تو به زودی سامان می‌گیرد.

شاه‌بیت فال شما

اَلْمِنَّةُ لِلَّه که درِ میکده، باز استزان رو که مرا بر در او، رویِ نیاز است

متن کامل غزل

اَلْمِنَّةُ لِلَّه که درِ میکده، باز استزان رو که مرا بر در او، رویِ نیاز است

خُم‌ها، همه در جوش و خُروش‌اند ز مَسْتیوان می که در آن‌جاست، حقیقت، نه مَجاز است

از وی، همه، مَسْتی و غُرور است و تَکَبُّروز ما همه بیچارگی و عَجْز و نیاز است

رازی که بَرِ غیر نگفتیم و نگوییمبا دوست بگوییم که او مَحْرَمِ راز است

شَرْحِ شِکَنِ زُلْفِ خَم اندر خَمِ جانانکوتَه نَتَوان کرد که این قِصِّه، دراز است

بارِ دِلِ مَجْنون و خَمِ طُرِّهٔ لیلیرُخسارهٔ مَحمود و کَفِ پایِ اَیاز است

بردوخته‌ام دیده چو باز از همه عالَمتا دیدهٔ من بر رُخِ زیبایِ تو، باز است

در کعبهٔ کویِ تو، هر آن‌کس که بیایداز قبلهٔ ابرویِ تو در عِیْنِ نماز است

ای مجلسیان، سوزِ دلِ «حافظِ» مسکیناز شمع بپرسید که در سوز و گداز است

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۴۱ است:

اگر چه باده فَرَح بخش و باد گُل‌بیز استبه بانگِ چَنگ مخور مِی که مُحتَسِب تیز است

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی شکرگزارانه: «المنة لله» (سپاس خدا را) که در میکده باز است. حافظ می از میکده را حقیقی می‌داند نه مجازی و تقابلی می‌سازد میان غرور و ناز معشوق و فروتنی و نیاز عاشق. داستان‌های عاشقانه مجنون و لیلی و محمود و ایاز در یک بیت آمده و شرح زلف یار را قصه‌ای دراز می‌داند که کوتاه نمی‌شود. در پایان سوز دل خود را به سوز شمع مانند می‌کند.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.