پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۴۲۰ دیوان حافظ

ناگهان پرده برانداخته‌ای، یعنی چه؟

تعبیر فال

پیام کلی: پند

وقتی کسی را به دلت راه دادی، جایی برای دیگران باقی نگذار؛ حافظ در بیت پایانی به خودش می‌گوید: وقتی یار در دل تنگت فرود آمد، خانه را از غیر نپرداخته‌ای، یعنی چه؟ فال تو پند وفاداری و تمرکز می‌دهد. حافظ به یار هم می‌گوید قدر جایگاهت را بدان و با همه یکسان رفتار نکن. پیوند ارزشمند، دلی یکپارچه می‌خواهد.

شاه‌بیت فال شما

حافظا در دلِ تنگت چو فرود آمد یارخانه از غیر نپرداخته‌ای، یعنی چه؟

متن کامل غزل

ناگهان پرده برانداخته‌ای، یعنی چه؟مست از خانه برون تاخته‌ای، یعنی چه؟

زلف در دستِ صبا، گوش به فرمان رقیباین چنین با همه درساخته‌ای، یعنی چه؟

شاهِ خوبانی و منظورِ گدایان شده‌ایقدرِ این مرتبه نشناخته‌ای، یعنی چه؟

نه سرِ زلفِ خود اول تو به دستم دادیبازم از پای درانداخته‌ای، یعنی چه؟

سخنت رمزِ دهان گفت و کمر سِرّ‌ِ میانوز میان، تیغ به ما آخته‌ای، یعنی چه؟

هر کس از مُهرهٔ مِهر تو به نقشی مشغولعاقبت با همه کج باخته‌ای، یعنی چه؟

حافظا در دلِ تنگت چو فرود آمد یارخانه از غیر نپرداخته‌ای، یعنی چه؟

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۴۲۱ است:

درِ سرایِ مغان رُفته بود و آب‌زدهنشسته پیر و صلایی به شیخ و شاب زده

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی با ردیف پرسشی «یعنی چه؟» در گله‌ای شیرین از یار. ناگهان پرده برانداخته‌ای، یعنی چه؟ مست از خانه بیرون تاخته‌ای، یعنی چه؟ هر بیت رفتاری از یار را با این پرسش همراه می‌کند. بیت سوم پندی به یار است: شاه زیبارویانی و منظور گدایان شده‌ای؛ قدر این مرتبه را نشناخته‌ای، یعنی چه؟ بیت پایانی از ژرف‌ترین ابیات است: حافظ، وقتی یار در دل تنگت فرود آمد، خانه را از غیر نپرداختی، یعنی چه؟

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.