پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۴۵ دیوان حافظ

در این زمانه، رفیقی که خالی از خَلَل است

تعبیر فال

پیام کلی: پند

عمر گران‌بهاست و جانشینی ندارد؛ این پیام اصلی فال توست. حافظ در روزگاری آشفته بهترین همراه را دوستی بی‌ریا و کتابی خوب می‌داند و می‌گوید سبک‌بار برو، که گذرگاه عافیت تنگ است. به‌جای نگرانی درباره بخت و ستاره و سعد و نحس، از همراهی خوب و کار ارزشمند امروز بهره ببر. آنچه در اختیار توست، همین امروز است.

شاه‌بیت فال شما

جَریده رُو که گُذَرگاهِ عافیت، تَنْگ استپیاله گیر که عُمرِ عزیز، بی‌بَدَل است

متن کامل غزل

در این زمانه، رفیقی که خالی از خَلَل استصُراحیِ مِیِ ناب و سَفینهٔ غزل است

جَریده رُو که گُذَرگاهِ عافیت، تَنْگ استپیاله گیر که عُمرِ عزیز، بی‌بَدَل است

نه من ز بی‌عَمَلی، در جهان، مَلولَم و بَسمَلالَتِ عُلما هم ز عِلْمِ بی‌عَمَل است

به چَشْمِ عَقْل در این رَهْگُذارِ پُرآشوبجهان و کارِ جهان، بی‌ثُبات و بی‌مَحَل است

بگیر طُرِّهٔ مه‌چهره‌ای و قِصِّه مَخوانکه سَعْد و نَحْس ز تأثیرِ زُهْرِه و زُحَل است

دلم، امیدِ فراوان به وَصْلِ رویِ تو داشتولی اَجَل به رَهِ عمر، رَهْزَنِ اَمَل است

به هیچ دور نخواهند یافت هُشیارشچُنین که «حافظِ» ما، مَسْتِ بادهٔ اَزَل است

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۴۶ است:

گُل در بَر و مِی در کَف و معشوق به کام استسلطانِ جهانم به چُنین روز، غلام است

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

حافظ در روزگاری آشفته، بهترین همراه بی‌عیب را صراحی می و دفتر غزل می‌داند. پیام اصلی غزل ارزش عمر است: «پیاله گیر که عمر عزیز بی‌بدل است». او از علم بی‌عمل علما گلایه دارد و جهان را بی‌ثبات می‌بیند. همچنین از فال‌بینی با ستارگان دوری می‌جوید: سعد و نحس را به زهره و زحل نسبت مده.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.