پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۴۹۳ دیوان حافظ

اِی پادِشَهِ خوبان! داد از غَمِ تَنْهایی

تعبیر فال

پیام کلی: بشارت

از محبوب‌ترین غزل‌های دیوان به فال تو آمده است و بیت پایانی‌اش بشارتی روشن است: «حافظ! شب هجران شد، بوی خوش وصل آمد؛ شادیت مبارک باد، ای عاشق شیدایی». روزهای تنهایی و دوری به سر رسیده است. پند بیت دوم را هم به کار ببند: گل این بستان همیشه شاداب نمی‌ماند؛ تا توانایی داری، ضعیفان را دریاب. در دایره قسمت، تسلیم و خشنود باش.

شاه‌بیت فال شما

«حافِظ»! شَبِ هِجْران شُد، بویِ خوشِ وَصْل آمَدشادیْت، مُبارَک باد! اِی عاشِقِ شِیدایی!

متن کامل غزل

اِی پادِشَهِ خوبان! داد از غَمِ تَنْهاییدِل، بی‌‌تو، به جان آمَد؛ وَقْت است کِه بازآیی

دائم، گُلِ این بُسْتان، شاداب نمی‌مانَددَریاب ضَعیفان را دَر وَقْتِ تَوانایی!

دیشَب، گِلِهٔ زُلْفَش با باد، هَمی کَرْدَمگُفْتا: «غَلَطی! بُگْذَر زین فِکْرَتِ سودایی!»

صَد بادِ صَبا، این‌جا، با سِلْسِلِه می‌رَقْصَنْداین است حَریف ای دِل! تا باد نَپِیمایی

مُشْتاقی و مَهْجوری، دور از تو چُنانم کَرْدکَز دَسْت بِخواهَد شُد پایابِ شَکیبایی

یا رَب! بِه‌ کِه شایَد گُفْت این نُکْتِه که در عالَمرُخْساره به کَس نَنْمود آن شاهِدِ هَرجایی؟

ساقی! چَمَنِ گُل را بی‌‌رویِ تو، رَنْگی نیستشِمْشاد، خُرامان کُن! تا باغ بیارایی

اِی دَرْدِ تواَم دَرْمان در بَسْتَرِ ناکامی!وِی یادِ تواَم مونِس در گوشِهٔ تَنهایی!

دَر دایِرِهٔ قِسْمَت، ما، نُقْطِهٔ تَسْلیمیملُطْف، آن‌چه تو اَنْدیشی؛ حُکْم، آن‌چه تو فَرمایی

فِکْرِ خود و رایِ خود در عالَم رِنْدی نیستکُفْر است در این مَذْهَب، خودبینی و خودرایی

زین دایِرِهٔ مینا، خونین‌جِگَرَم، مِی دِه!تا حَل کنم این مُشْکِل دَر ساغَرِ مینایی

«حافِظ»! شَبِ هِجْران شُد، بویِ خوشِ وَصْل آمَدشادیْت، مُبارَک باد! اِی عاشِقِ شِیدایی!

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۴۹۴ است:

اِی دِل! گَر از آن چاهِ زَنَخْدان به دَرآییهر جا که رَوی، زود، پَشیمان به دَرآیی

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

از مشهورترین و محبوب‌ترین غزل‌های حافظ. ای پادشاه زیبارویان، فریاد از غم تنهایی؛ دل بی تو به جان آمد، وقت است که بازآیی. بیت دوم از پرکاربردترین پندهای دیوان است: گل این بستان همیشه شاداب نمی‌ماند؛ ناتوانان را در وقت توانایی دریاب. بیت نهم ژرف است: در دایره قسمت، ما نقطه تسلیمیم؛ لطف همان است که تو بیندیشی و حکم همان که تو بفرمایی. بیت دهم نیز مشهور است: در این مذهب، خودبینی و خودرایی کفر است. بیت پایانی مژده است: حافظ، شب هجران گذشت و بوی خوش وصل آمد.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.