پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۵۹ دیوان حافظ

دارم امید عاطفتی از جناب دوست

تعبیر فال

پیام کلی: امید

ای صاحب فال، شاید خطایی کرده‌ای و دلت نگران است که بخشیده نشوی. حافظ در این غزل با فروتنی از خطای خود می‌گوید و امید دارد یار، که پریوش اما فرشته‌خوست، از آن بگذرد. فال تو می‌گوید صادقانه پوزش بخواه و پنهان‌کاری نکن؛ کسی که واقعاً دوستت دارد، از خطایت می‌گذرد. پریشانی امروزت هم رو به سامان است.

شاه‌بیت فال شما

دانم که بُگذرد ز سرِ جرمِ من که اوگر چه پریوش است ولیکن فرشته‌خوست

متن کامل غزل

دارم امید عاطفتی از جناب دوستکردم جنایتی و امیدم به عفو اوست

دانم که بُگذرد ز سرِ جرمِ من که اوگر چه پریوش است ولیکن فرشته‌خوست

چندان گریستیم که هر کس که برگذشتدر اشکِ ما چو دید روان گفت «کاین چه جوست؟»

هیچ است آن دهان و نبینم از او نشانموی است آن میان و ندانم که آن چه موست

دارم عجب ز نقشِ خیالش که چون نرفتاز دیده‌ام که دَم به دَمش کار شُست و شوست

بی گفت و گوی زلفِ تو دل را همی کُشدبا زلف دلکَش تو که را روی گفت و گوست؟

عمری‌ست تا ز زلفِ تو بویی شنیده‌امزان بوی در مشامِ دلِ من هنوز بوست

حافظ بد است حالِ پریشانِ تو، ولیبر بویِ زلفِ یار پریشانیَت نکوست

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۶۰ است:

آن پیکِ ناموَر که رسید از دیارِ دوستآورد حِرزِ جان ز خطِ مُشکبارِ دوست

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی پوزش‌خواهانه و امیدوار. حافظ خطایی کرده و به بخشش دوست امید دارد، چون او هرچند پریوش است، فرشته‌خوست. اشک‌هایش چنان روان است که رهگذران می‌پرسند این چه جویی است. در میانه غزل با ظرافت از دهان کوچک و کمر باریک یار سخن می‌گوید و در پایان پریشانی حافظ را، چون به بوی زلف یار است، نیکو می‌داند.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.