پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۷۰ دیوان حافظ

مردم دیدهٔ ما جز به رُخَت ناظر نیست

تعبیر فال

پیام کلی: بشارت

بشارت این فال در یک بیت است: سرانجام دست به آن سرو بلند می‌رسد، هر کس که همتش در طلب کوتاه نباشد. نگاه تو به هدفی دوخته شده که دوستش داری و دلت جز به آن نمی‌اندیشد. حافظ می‌گوید اگر دستت خالی است و تنها دلت را داری، نثارش کن؛ همین کافی است. همتت را کوتاه نکن و به کوشش ادامه بده؛ نیتت به نتیجه می‌رسد.

شاه‌بیت فال شما

عاقبت دست بدان سروِ بلندش برسدهر که را در طلبت همتِ او قاصر نیست

متن کامل غزل

مردم دیدهٔ ما جز به رُخَت ناظر نیستدل سرگشتهٔ ما غیرِ تو را ذاکر نیست

اشکم احرامِ طوافِ حَرَمَت می‌بنددگرچه از خونِ دلِ ریش دمی طاهر نیست

بستهٔ دام و قفس باد چو مرغ وحشیطایر سِدره اگر در طلبت طایر نیست

عاشقِ مفلس اگر قلبِ دلش کرد نثارمَکُنَش عیب که بر نقدِ روان قادر نیست

عاقبت دست بدان سروِ بلندش برسدهر که را در طلبت همتِ او قاصر نیست

از روان بخشی عیسی نزنم دَم هرگززان که در روح فَزایی چو لبت ماهر نیست

من که در آتشِ سودای تو آهی نزنمکِی توان گفت که بر داغ، دلم صابر نیست

روز اول که سرِ زلفِ تو دیدم گفتمکه پریشانیِ این سلسله را آخر نیست

سر پیوند تو تنها نه دلِ حافظ راستکیست آن کِش سَرِ پیوند تو در خاطر نیست

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۷۱ است:

زاهِدِ ظاهِرپَرَست از حالِ ما، آگاه نیستدَر حَقِ ما، هَرچِه گوید، جایِ هیچ اِکْراه نیست

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در یکتاپرستی عاشقانه. چشم عاشق جز به روی یار نمی‌نگرد و دل سرگشته‌اش جز او را یاد نمی‌کند. اشکش احرام طواف حرم یار می‌بندد، هرچند از خون دل پاک نیست. بیت پنجم امیدبخش است: هر که همتش در طلب کوتاه نباشد، سرانجام دستش به آن سرو بلند می‌رسد. در پایان می‌گوید آرزوی پیوند با یار تنها در دل حافظ نیست.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.