پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۷۲ دیوان حافظ

راهی‌ست راهِ عِشْق که هیچَش کِنارِه نیست

تعبیر فال

پیام کلی: بشارت

ای صاحب فال، پاسخ نیت تو در همین غزل آمده است: «در کار خیر حاجت هیچ استخاره نیست». اگر کار نیکی در دل داری، دودل نباش و با دل پاک شروع کن. حافظ می‌گوید راه عشق بی‌کرانه است و دل سپردن به آن خوش است. تقصیر را هم به گردن بخت و ستاره نینداز؛ با چشم پاک نگاه کن تا آنچه می‌جویی را ببینی.

شاه‌بیت فال شما

هر گَه که دِل به عِشْق دِهی، خوش دَمی بُوَددر کارِ خِیْر، حاجَتِ هیچ اِسْتِخاره نیست

متن کامل غزل

راهی‌ست راهِ عِشْق که هیچَش کِنارِه نیستآن‌جا جُز آن‌که جان بِسِپارَنْد، چارِه نیست

هر گَه که دِل به عِشْق دِهی، خوش دَمی بُوَددر کارِ خِیْر، حاجَتِ هیچ اِسْتِخاره نیست

ما را زِ مَنْعِ عَقْل مَتَرْسان و مِی بیار!کآن شِحْنِه در وِلایَتِ ما، هیچ کارِه نیست

اَز چَشْمِ خود بِپُرس که ما را که می‌کُشَد؟جانا، گُناهِ طالِع و جُرْمِ سِتارِه نیست

او را به چَشْمِ پاک، تَوان دید چون هِلالهَر دیده، جایِ جِلْوِهٔ آن ماه‌پارِه نیست

فُرْصَت شِمُر طَریقِهٔ رِنْدی که این نِشانچون راهِ گَنْج، بَر هَمِه‌کَس، آشْکارِه نیست

نَگْرِفْت در تو، گِرْیِهٔ «حافِظ»، به هیچ روحِیْرانِ آن دِلَم که کَم از سَنْگِ خارِه نیست

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۷۳ است:

روشن از پرتوِ رویت نظری نیست که نیستمِنَّت خاکِ درت بر بصری نیست که نیست

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی درباره بی‌کرانگی عشق. «راهی است راه عشق که هیچش کناره نیست» و آنجا چاره‌ای جز سپردن جان نیست. بیت دوم پندی مشهور است: هرگاه دل به عشق دهی خوش است؛ در کار خیر حاجت هیچ استخاره نیست. حافظ گناه را از چشم یار می‌داند نه از بخت و ستاره، و طریقه رندی را گنجی پنهان که بر همه آشکار نیست.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.