پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۷۵ دیوان حافظ

خوابِ آن نرگسِ فَتّانِ تو، بی‌چیزی نیست

تعبیر فال

پیام کلی: امید

ای صاحب فال، هر نشانه‌ای که این روزها می‌بینی بی‌دلیل نیست؛ این غزل هم با ردیف «بی‌چیزی نیست» همین را می‌گوید. خواب چشم یار، تاب زلفش و حتی چاک گریبان گل رازی دارند. فال تو می‌گوید به احساسات و نشانه‌ها دقت کن؛ پنهان کردن حال دل همیشه ممکن نیست و شاید وقت گفتنش رسیده باشد. آنچه در دل داری بی‌پاسخ نمی‌ماند.

شاه‌بیت فال شما

دردِ عشق ار چه دل از خلق نهان می‌داردحافظ این دیدهٔ گریانِ تو، بی‌چیزی نیست

متن کامل غزل

خوابِ آن نرگسِ فَتّانِ تو، بی‌چیزی نیستتابِ آن زلفِ پریشانِ تو، بی‌چیزی نیست

از لبت شیر روان بود که من می‌گفتم«این شکر گِردِ نمکدانِ تو، بی‌چیزی نیست»

جان درازیِ تو بادا که یقین می‌دانمدر کمان ناوَک مژگانِ تو، بی‌چیزی نیست

مبتلایی به غمِ محنت و اندوهِ فراقای دل! این ناله و افغان تو، بی‌چیزی نیست

دوش، باد از سرِ کویش به گلستان بگذشتای گل! این چاکِ گریبانِ تو، بی‌چیزی نیست

دردِ عشق ار چه دل از خلق نهان می‌داردحافظ این دیدهٔ گریانِ تو، بی‌چیزی نیست

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۷۶ است:

جز آستان تواَم در جهان، پناهی نیستسر مرا به ‌جز این در، حواله‌گاهی نیست

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی کوتاه با ردیف «بی‌چیزی نیست» یعنی «بی‌دلیل نیست». خواب چشم فتان یار و پیچ و تاب زلفش بی‌دلیل نیست؛ هر ناز و حالی رازی دارد. حافظ می‌گوید از لب یار هنوز بوی شیر (کودکی) می‌آمد و ناوک مژگانش بی‌هدف نیست. پایان غزل به خود او برمی‌گردد: هرچند دل درد عشق را از مردم پنهان می‌کند، چشم گریانت بی‌دلیل نیست.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.