پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۸۹ دیوان حافظ

یا رب سببی ساز که یارم به سلامت

تعبیر فال

پیام کلی: امید

این غزل سراسر دعاست: «یا رب سببی ساز که یارم به سلامت بازآید». اگر عزیزی دور است یا منتظر بازگشت کسی هستی، فال تو امید می‌دهد و از تو می‌خواهد دعاگو بمانی. پند بیت چهارم را هم جدی بگیر: امروز که فرصت هست مهربانی کن؛ فردا اشک پشیمانی سودی ندارد. محبتت را همین امروز نشان بده.

شاه‌بیت فال شما

امروز که در دستِ توام مرحمتی کنفردا که شَوَم خاک چه سود اشکِ ندامت

متن کامل غزل

یا رب سببی ساز که یارم به سلامتبازآید و بِرهانَدَم از بندِ مَلامت

خاکِ رهِ آن یارِ سفرکرده بیاریدتا چشمِ جهان بین کُنَمَش جایِ اقامت

فریاد که از شش جهتم راه بِبَستندآن خال و خط و زلف و رخ و عارض و قامت

امروز که در دستِ توام مرحمتی کنفردا که شَوَم خاک چه سود اشکِ ندامت

ای آن که به تقریر و بیان دم زنی از عشقما با تو نداریم سخن، خیر و سلامت

درویش مکن ناله ز شمشیرِ اَحِبّاکاین طایفه از کشته ستانند غرامت

در خرقه زن آتش که خمِ ابرویِ ساقیبر می‌شکند گوشهٔ محراب امامت

حاشا که من از جور و جفای تو بنالمبیدادِ لطیفان همه لطف است و کرامت

کوته نکند بحث سرِ زلف تو حافظپیوسته شد این سلسله تا روزِ قیامت

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۹۰ است:

ای هدهد صبا به سبا می‌فرستمتبنگر که از کجا به کجا می‌فرستمت

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی دعایی: خدایا سببی بساز که یارم به سلامت بازآید و مرا از بند سرزنش برهاند. حافظ خاک راه یار سفرکرده را سرمه چشم می‌خواهد و از شش جهت راهش را خال و خط و زلف و رخ یار بسته است. بیت چهارم پندی روشن است: امروز که در دست توام مهربانی کن؛ فردا که خاک شدم، اشک پشیمانی چه سود؟

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.