حافظ · غزل شماره ۹۰
ای هدهد صبا به سبا میفرستمت
ای هدهد صبا به سبا میفرستمتبنگر که از کجا به کجا میفرستمت
حیف است طایری چو تو در خاکدانِ غمزین جا به آشیانِ وفا میفرستمت
در راهِ عشق مرحلهٔ قُرب و بُعد نیستمیبینمت عیان و دعا میفرستمت
هر صبح و شام قافلهای از دعای خیردر صحبتِ شمال و صبا میفرستمت
تا لشکرِ غمت نکند مُلکِ دل خرابجانِ عزیزِ خود به نوا میفرستمت
ای غایب از نظر که شدی همنشین دلمیگویمت دعا و ثنا میفرستمت
در رویِ خود تَفَرُّجِ صُنع خدای کنکآیینهٔ خداینما میفرستمت
تا مطربان ز شوقِ مَنَت آگهی دهندقول و غزل به ساز و نوا میفرستمت
ساقی بیا که هاتفِ غیبم به مژده گفتبا درد صبر کن که دوا میفرستمت
حافظ، سرودِ مجلس ما ذکرِ خیرِ توستبشتاب هان که اسب و قبا میفرستمت
متن بر پایه تصحیح قاسم غنی و محمد قزوینی، به نقل از گنجور.
اگر با نیت آمدهاید
از کسی دوری، اما فاصله مانع پیوند دل نیست. برایش دعا و پیام بفرست و صبور باش؛ «با درد صبر کن که دوا میفرستمت».
تعبیر کامل فال با شاهبیت و شاهد این غزل
فال حافظ رسمی فرهنگی و سرگرمی است، نه پیشگویی.
درباره این غزل
غزلی مشهور در فرستادن پیام به یار دور. حافظ باد صبا را هدهد میخواند و به سرزمین سبا (دیار یار) میفرستد؛ تلمیح به داستان هدهد و سلیمان و ملکه سبا. در راه عشق مرحله نزدیکی و دوری نیست؛ یار را آشکارا میبیند و برایش دعا میفرستد. بیت نهم مژدهای امیدبخش است: هاتف غیب گفت با درد صبر کن که دوا میفرستمت.
شرح بیتها
بیت ۱ای هدهد صبا به سبا میفرستمت / بنگر که از کجا به کجا میفرستمت
ای هدهد صبا، تو را به سرزمین سبا میفرستم؛ ببین از کجا به کجا میفرستمت.
بیت ۳در راهِ عشق مرحلهٔ قُرب و بُعد نیست / میبینمت عیان و دعا میفرستمت
در راه عشق مرحله نزدیکی و دوری نیست؛ تو را آشکارا میبینم و برایت دعا میفرستم.
بیت ۷در رویِ خود تَفَرُّجِ صُنع خدای کن / کآیینهٔ خداینما میفرستمت
در چهره خود آفرینش خدا را تماشا کن، که آینهای خدانما برایت میفرستم.
بیت ۹ساقی بیا که هاتفِ غیبم به مژده گفت / با درد صبر کن که دوا میفرستمت
ساقی بیا که هاتف غیب به مژده گفت: با درد صبر کن که دوا برایت میفرستم.
معنی واژهها
- هدهد
- پرنده پیامرسان سلیمان
- سبا
- سرزمین ملکه بلقیس
- خاکدان
- دنیا
- قرب و بعد
- نزدیکی و دوری
- تفرج
- تماشا
- صنع
- آفرینش
- هاتف
- آوای غیبی