پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۱۰۳ دیوان حافظ

روز وصلِ دوستداران یاد باد

تعبیر فال

پیام کلی: امید

دلت برای دوستان و روزگاری که گذشته تنگ شده است؛ این غزل مشهور با ردیف «یاد باد» همدل توست. حافظ می‌گوید هرچند یاران از یاد من فارغ‌اند، من هزاران بار یادشان می‌کنم. فال تو می‌گوید یاد آن روزها را گرامی بدار، اما در حسرت نمان؛ به یکی از همان دوستان قدیمی پیامی بفرست. پیوندهای کهنه با یک پیام ساده از نو زنده می‌شوند.

شاه‌بیت فال شما

روز وصلِ دوستداران یاد بادیاد باد آن روزگاران، یاد باد

متن کامل غزل

روز وصلِ دوستداران یاد بادیاد باد آن روزگاران، یاد باد

کامم از تلخیِ غم چون زهر گشتبانگِ نوشِ شادخواران یاد باد

گر چه یاران فارِغَند از یادِ مناز من ایشان را هزاران یاد باد

مبتلا گشتم در این بند و بلاکوشش آن حق‌گزاران یاد باد

گر چه صد رود است در چشمم مُدامزنده رودِ باغ‌ِ کاران یاد باد

رازِ حافظ بعد از این ناگفته ماندای دریغا رازداران یاد باد

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۱۰۴ است:

جمالت آفتابِ هر نظر بادز خوبی رویِ خوبت خوب‌تر باد

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی نوستالژیک و بسیار مشهور با ردیف «یاد باد». حافظ از روزگار وصال دوستان، بانگ شادخواران و کوشش حق‌گزاران یاد می‌کند. هرچند یاران از یاد او فارغ‌اند، او هزاران بار یادشان می‌کند. «زنده‌رود باغ کاران» اشاره به اصفهان است و احتمالاً یادگار سفری به آن شهر. بیت پایانی حسرت نبود رازدار است.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.