فال شما · غزل شماره ۱۰۵ دیوان حافظ
صوفی ار باده به اندازه خورَد نوشش باد
تعبیر فال
پیام کلی: پندای صاحب فال، این غزل دو پند دارد. نخست اعتدال: هر کاری اگر به اندازه باشد نوش جان، وگرنه بهتر است از آن بگذری. دوم بزرگواری: «پیر ما گفت خطا بر قلم صنع نرفت، آفرین بر نظر پاک خطاپوشش باد». به جای عیب‌جویی، با نگاهی خطاپوش به دیگران و به خودت نگاه کن. با این دو، کار نیتت آسان‌تر پیش می‌رود.
شاه‌بیت فال شما
پیرِ ما گفت خطا بر قلم صُنع نرفتآفرین بر نظرِ پاکِ خطاپوشَش باد
اشتراک فال
تصویری از شاه‌بیت و تعبیر فال برای استوری یا فرستادن در پیام‌رسان؛ تصویر روی دستگاه خودتان ساخته می‌شود.
متن کامل غزل
صوفی ار باده به اندازه خورَد نوشش بادور نه اندیشهٔ این کار فراموشش باد
آن که یک جرعه مِی از دست توانَد دادندست با شاهدِ مقصود در آغوشش باد
پیرِ ما گفت خطا بر قلم صُنع نرفتآفرین بر نظرِ پاکِ خطاپوشَش باد
شاهِ تُرکان، سخنِ مدعیان می‌شِنَوَدشرمی از مَظلَمِهٔ خونِ سیاوشش باد
گر چه از کِبر، سخن با منِ درویش نگفتجان فدایِ شِکَرین‌پستهٔ خاموشش باد
چشمم از آینه‌دارانِ خط و خالش گشتلبم از بوسه‌رُبایانِ بَر و دوشش باد
نرگسِ مست نوازش‌کُنِ مردم‌دارَشخونِ عاشق به قدح گر بِخورد نوشش باد
به غلامیِ تو مشهورِ جهان شد حافظحلقهٔ بندگیِ زلفِ تو در گوشش باد
شاهد فال
به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۱۰۶ است:
تَنَت به نازِ طبیبان نیازمند مبادوجود نازکت آزردهٔ گزند مباد
درباره این غزل
غزلی دعایی درباره اعتدال و بزرگواری. اگر صوفی به اندازه باده بنوشد نوشش باد، وگرنه بهتر است اندیشه این کار را فراموش کند. بیت سوم از جمله‌های بسیار نقل‌شده حافظ است: «پیر ما گفت خطا بر قلم صنع نرفت / آفرین بر نظر پاک خطاپوشش باد»، که درباره معنای آن بحث بسیار شده است. حافظ در ادامه از شاه ترکان (افراسیاب) می‌خواهد از خون سیاوش شرم کند؛ کنایه‌ای به شنیدن سخن مدعیان.
فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.