پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۱۰۶ دیوان حافظ

تَنَت به نازِ طبیبان نیازمند مباد

تعبیر فال

پیام کلی: امید

این غزل در آرزوی سلامت عزیزی سروده شده و فال تو هم با سلامت و دعای خیر پیوند دارد. اگر کسی از نزدیکانت بیمار یا ناخوش است، حافظ می‌گوید سلامت همه جهان در سلامت اوست؛ دعا و احوال‌پرسی تو برایش مرهم است. سخن مهربان هم نوعی درمان است. به بهبود امیدوار باش و از چشم بد و نگرانی بیهوده دوری کن.

شاه‌بیت فال شما

سلامتِ همه آفاق در سلامتِ توستبه هیچ عارضه شخصِ تو دردمند مباد

متن کامل غزل

تَنَت به نازِ طبیبان نیازمند مبادوجود نازکت آزردهٔ گزند مباد

سلامتِ همه آفاق در سلامتِ توستبه هیچ عارضه شخصِ تو دردمند مباد

جمالِ صورت و معنی ز امنِ صحتِ توستکه ظاهرت دُژَم و باطنت نَژَند مباد

در این چمن چو درآید خزان به یغماییرهش به سروِ سهی قامتِ بلند مباد

در آن بساط که حُسن تو جلوه آغازدمجالِ طعنهٔ بدبین و بدپسند مباد

هر آن که رویِ چو ماهت به چشمِ بد بیندبر آتشِ تو بجز جانِ او سپند مباد

شفا ز گفتهٔ شِکَّرفِشانِ حافظ جویکه حاجتت به عِلاجِ گلاب و قند مباد

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۱۰۷ است:

حُسن تو همیشه در فزون بادرویت همه ساله لاله‌گون باد

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در آرزوی سلامت یار (یا ممدوح) که احتمالاً هنگام بیماری او سروده شده است. حافظ دعا می‌کند که تن نازکش نیازمند ناز طبیبان نشود و به هیچ گزندی آزرده نشود، زیرا سلامت همه جهان در سلامت اوست. در بیت ششم به رسم اسپند دود کردن اشاره می‌کند: هر که روی ماه او را به چشم بد ببیند، جانش سپند آتش او باد. در پایان می‌گوید شفا را در سخن شکرین حافظ بجوی.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.