پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۱۱ دیوان حافظ

ساقی به نورِ باده برافروز جامِ ما

تعبیر فال

پیام کلی: بشارت

فالی روشن و شادی‌آفرین است. حافظ در این غزل عکس روی یار را در جام دیده و با اطمینان می‌گوید آن که دلش به عشق زنده شد هرگز نمی‌میرد. نیت تو هم اگر از دلبستگی راستین برخاسته، ماندگار و پربرکت است. پیامت را بی‌تردید به کسی که باید برسان و به یاری دوستان و حامیانت امیدوار باش؛ کار به کام تو پیش می‌رود.

شاه‌بیت فال شما

هرگز نمیرد آن که دلش زنده شد به عشقثبت است بر جَریدهٔ عالم دوامِ ما

متن کامل غزل

ساقی به نورِ باده برافروز جامِ مامطرب بگو که کارِ جهان شُد به کامِ ما

ما در پیاله عکس رخِ یار دیده‌ایمای بی‌خبر ز لَذَّتِ شُربِ مُدامِ ما

هرگز نمیرد آن که دلش زنده شد به عشقثبت است بر جَریدهٔ عالم دوامِ ما

چندان بُوَد کرشمه و نازِ سَهی‌قدانکآید به جلوه سروِ صنوبرخَرامِ ما

ای باد اگر به گُلشنِ اَحباب بُگذریزِنهار، عَرضه دِه بَرِ جانان پیامِ ما

گو نامِ ما زِ یاد به عمدا چه می‌بری؟خود آید آن که یاد نیاری ز نامِ ما

مستی به چشمِ شاهدِ دلبندِ ما خوش استزآن رو سپرده‌اند به مستی زمامِ ما

ترسم که صَرفه‌ای نَبَرَد روزِ بازخواستنانِ حلالِ شیخ ز آبِ حرامِ ما

حافظ ز دیده دانهٔ اشکی همی‌فشانباشد که مُرغِ وصل کُند قصدِ دامِ ما

دریای اَخضَرِ فَلَک و کَشتی هِلالهستند غرقِ نعمتِ حاجی‌قوامِ ما

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۱۲ است:

ای فروغِ ماهِ حُسن‌، از روی رخشان شماآبِ‌روی خوبی از چاه زَنَخدان شما

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی سرشار از شادی و اطمینان. حافظ عکس روی یار را در پیاله دیده و ماندگاری خود را با عشق بر «جریده عالم» ثبت‌شده می‌داند: «هرگز نمیرد آن که دلش زنده شد به عشق». به باد پیغام می‌دهد تا پیامش را به جانان برساند و در بیت پایانی حاجی قوام، وزیر و حامی خود، را می‌ستاید.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.