پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۱۱۶ دیوان حافظ

کسی که حُسن و خَطِ دوست در نظر دارد

تعبیر فال

پیام کلی: پند

حافظ می‌گوید کسی که زیبایی دوست را در نظر دارد، حاصل بینایی را دریافته است. فال تو می‌گوید چشمت را بر آنچه ارزشمند است نگه دار و از پارسایی خشک و کارهای بی‌روح که دلت را خسته کرده‌اند فاصله بگیر. آرزوی دلت را جدی بگیر و با شور دنبالش کن؛ کسی به وصل می‌رسد که مانند شمع، آماده گذشتن از خود باشد.

شاه‌بیت فال شما

کسی که حُسن و خَطِ دوست در نظر داردمحقَق است که او حاصل بصر دارد

متن کامل غزل

کسی که حُسن و خَطِ دوست در نظر داردمحقَق است که او حاصل بصر دارد

چو خامه در رهِ فرمانِ او، سرِ طاعتنهاده‌ایم مگر او به تیغ بردارد

کسی به وصلِ تو چون شمع یافت پروانهکه زیرِ تیغِ تو هر دم سری دگر دارد

به پای‌بوس تو دستِ کسی رسید که اوچو آستانه بدین در، همیشه سر دارد

ز زهدِ خشک ملولم‌، کجاست بادهٔ ناب‌؟که بویِ باده مدامم دماغ تر دارد

ز باده هیچت اگر نیست، این نه بس که تو رادمی ز وسوسهٔ عقل بی‌خبر دارد؟

کسی که از رهِ تقوا قدم برون ننهادبه عزمِ میکده اکنون رهِ سفر دارد

دل‌ِ شکستهٔ حافظ به خاک خواهد بردچو لاله، داغ هوایی‌، که بر جگر دارد

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۱۱۷ است:

دل ما به دور رویت ز چمن فَراغ داردکه چو سرو پایبند است و چو لاله داغ دارد

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

حافظ می‌گوید کسی که زیبایی دوست را در نظر دارد، به یقین حاصل بینایی را دریافته است. او مانند قلم، سر طاعت در راه فرمان یار نهاده مگر این‌که یار با تیغ آن را بردارد. تنها کسی به وصل می‌رسد که مانند شمع هر دم سری تازه زیر تیغ او دارد. بیت پنجم از زهد خشک ملول است و می‌پرسد باده ناب کجاست. پایان غزل: حافظ داغ این آرزو را مانند لاله بر جگر به خاک خواهد برد.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.