پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۱۲۲ دیوان حافظ

هر آن‌که جانِبِ اَهْلِ خُدا نگه دارد

تعبیر فال

پیام کلی: بشارت

ای صاحب فال، این غزل با بیتی پرکاربرد آغاز می‌شود: «هر آن‌که جانب اهل خدا نگه دارد، خداش در همه حال از بلا نگه دارد». فال تو می‌گوید اگر با نیکان مهربان باشی، در کارت محفوظ می‌مانی و اگر پایت بلغزد، دعای خیر دیگران نگهت می‌دارد. اگر می‌خواهی پیوندی پایدار بماند، سررشته‌اش را با مراقبت نگه دار. کار را به خدا بسپار.

شاه‌بیت فال شما

هر آن‌که جانِبِ اَهْلِ خُدا نگه داردخُداش در همه حال از بَلا نگه دارد

متن کامل غزل

هر آن‌که جانِبِ اَهْلِ خُدا نگه داردخُداش در همه حال از بَلا نگه دارد

حَدیثِ دوست نگویم مَگَر به حَضْرَتِ دوستکه آشنا، سُخَنِ آشنا نگه دارد

دلا، مَعاش چُنان کُن که گر بِلَغْزَد پایفرشته‌ات به دو دستِ دُعا نگه دارد

گَرَت هَواست که مَعشوق نَگْسَلد پِیماننگاه دار سرِ رشته تا نگه دارد

صَبا بر آن سَرِ زُلْف اَر دِلِ مرا بینیز رویِ لُطْف بگویش که جا نگه دارد

چو گفتمش که دلم را نگاه دار، چه گفت؟ز دَسْتِ بَنده چه خیزد؟ خُدا نگه دارد

سَر و زَر و دل و جانم، فَدایِ آن یاریکه حَقِّ صُحْبَتِ مِهْر و وَفا نگه دارد

غُبارِ راهگذارت کجاست تا «حافِظ»به یادگارِ نَسیمِ صَبا نگه دارد

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۱۲۳ است:

مطربِ عشق عجب ساز و نوایی داردنقشِ هر نغمه که زد راه به جایی دارد

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی اخلاقی با ردیف «نگه دارد». بیت نخست از بیت‌های پرکاربرد است: هر که جانب اهل خدا را نگه دارد، خدا در همه حال او را از بلا نگه می‌دارد. حافظ پند می‌دهد چنان زندگی کن که اگر پایت بلغزد، فرشته‌ات با دو دست دعا نگهت دارد. و اگر می‌خواهی معشوق پیمان نگسلد، سررشته را نگه دار. بیت ششم گفت‌وگویی لطیف است: گفتم دلم را نگه دار؛ گفت از دست بنده چه برمی‌آید؟ خدا نگه دارد.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.