حافظ · غزل شماره ۱۲۲
هر آنکه جانِبِ اَهْلِ خُدا نگه دارد
هر آنکه جانِبِ اَهْلِ خُدا نگه داردخُداش در همه حال از بَلا نگه دارد
حَدیثِ دوست نگویم مَگَر به حَضْرَتِ دوستکه آشنا، سُخَنِ آشنا نگه دارد
دلا، مَعاش چُنان کُن که گر بِلَغْزَد پایفرشتهات به دو دستِ دُعا نگه دارد
گَرَت هَواست که مَعشوق نَگْسَلد پِیماننگاه دار سرِ رشته تا نگه دارد
صَبا بر آن سَرِ زُلْف اَر دِلِ مرا بینیز رویِ لُطْف بگویش که جا نگه دارد
چو گفتمش که دلم را نگاه دار، چه گفت؟ز دَسْتِ بَنده چه خیزد؟ خُدا نگه دارد
سَر و زَر و دل و جانم، فَدایِ آن یاریکه حَقِّ صُحْبَتِ مِهْر و وَفا نگه دارد
غُبارِ راهگذارت کجاست تا «حافِظ»به یادگارِ نَسیمِ صَبا نگه دارد
متن بر پایه تصحیح قاسم غنی و محمد قزوینی، به نقل از گنجور.
اگر با نیت آمدهاید
با نیکان مهربان باش و چنان زندگی کن که اگر لغزیدی، دعای خیر دیگران نگهت دارد. رابطهها را با مراقبت از «سررشته» حفظ کن.
تعبیر کامل فال با شاهبیت و شاهد این غزل
فال حافظ رسمی فرهنگی و سرگرمی است، نه پیشگویی.
درباره این غزل
غزلی اخلاقی با ردیف «نگه دارد». بیت نخست از بیتهای پرکاربرد است: هر که جانب اهل خدا را نگه دارد، خدا در همه حال او را از بلا نگه میدارد. حافظ پند میدهد چنان زندگی کن که اگر پایت بلغزد، فرشتهات با دو دست دعا نگهت دارد. و اگر میخواهی معشوق پیمان نگسلد، سررشته را نگه دار. بیت ششم گفتوگویی لطیف است: گفتم دلم را نگه دار؛ گفت از دست بنده چه برمیآید؟ خدا نگه دارد.
شرح بیتها
بیت ۱هر آنکه جانِبِ اَهْلِ خُدا نگه دارد / خُداش در همه حال از بَلا نگه دارد
هر کس جانب اهل خدا را نگه دارد، خدا در همه حال او را از بلا نگه میدارد.
بیت ۳دلا، مَعاش چُنان کُن که گر بِلَغْزَد پای / فرشتهات به دو دستِ دُعا نگه دارد
ای دل، چنان زندگی کن که اگر پایت بلغزد، فرشتهات با دو دست دعا نگهت دارد.
بیت ۴گَرَت هَواست که مَعشوق نَگْسَلد پِیمان / نگاه دار سرِ رشته تا نگه دارد
اگر میخواهی معشوق پیمان را نگسلد، سررشته را نگه دار تا او هم نگه دارد.
بیت ۶چو گفتمش که دلم را نگاه دار، چه گفت؟ / ز دَسْتِ بَنده چه خیزد؟ خُدا نگه دارد
وقتی به او گفتم دلم را نگه دار، چه گفت؟ از دست بنده چه برمیآید؟ خدا نگه دارد.
معنی واژهها
- اهل خدا
- نیکان و پارسایان
- حضرت
- پیشگاه
- معاش
- زندگی، شیوه زیستن
- گسلیدن
- بریدن
- سررشته
- سر نخ؛ اختیار و مراقبت