پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۱۲۹ دیوان حافظ

اگر نه باده غمِ دل ز یادِ ما بِبَرَد

تعبیر فال

پیام کلی: صبر

ای صاحب فال، در دوره‌ای پرتلاطم هستی و حس می‌کنی از تاریکی می‌گذری. حافظ هم می‌پرسد گذر بر ظلمات است، خضر راه کجاست؟ فال تو می‌گوید تنها نمان و از کسی که راه را می‌شناسد کمک بخواه. حالت را برای عزیزانت بگو؛ حافظ می‌نالد که کسی حال او را به یار نگفت. با راهنمای درست و صبر، کشتی تو از این ورطه می‌گذرد.

شاه‌بیت فال شما

گذار بر ظلمات است، خِضْرِ راهی کو؟مباد کآتش محرومی آبِ ما ببرد

متن کامل غزل

اگر نه باده غمِ دل ز یادِ ما بِبَرَدنهیبِ حادثه بنیادِ ما ز جا بِبَرَد

اگر نه عقل به مستی فروکَشَد لنگرچگونه کَشتی از این وَرطِهٔ بلا ببرد

فغان که با همه کس غایبانه باخت فلککه کس نبود که دستی از این دَغا ببرد

گذار بر ظلمات است، خِضْرِ راهی کو؟مباد کآتش محرومی آبِ ما ببرد

دل ضعیفم از آن می‌کَشَد به طَرْفِ چمنکه جان ز مرگ به بیماریِ صبا ببرد

طبیبِ عشق منم باده دِه که این معجونفَراغت آرد و اندیشهٔ خطا ببرد

بسوخت حافظ و کس حالِ او به یار نگفتمگر نسیم پیامی خدای را ببرد

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۱۳۰ است:

سحر بلبل حکایت با صبا کردکه عشقِ رویِ گل با ما چه‌ها کرد

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در پناه بردن از سختی‌های روزگار. اگر باده غم دل را از یاد نبرد، هیبت حوادث بنیاد ما را از جا می‌کند. حافظ می‌نالد که آسمان با همه کس غایبانه بازی کرد و کسی نبود که از این دغل برنده بیرون آید. گذر بر تاریکی است؛ خضر راهنما کجاست؟ در پایان کسی حال او را به یار نگفته، مگر نسیم پیامی ببرد.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.