پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۱۳۱ دیوان حافظ

بیا که تُرکِ فلک خوانِ روزه غارت کرد

تعبیر فال

پیام کلی: پند

روزهای سخت و محدود پایان یافته و هلال عید پیدا شده است؛ فال تو نوید آغازی گشاده‌تر را می‌دهد. اما حافظ یادآوری می‌کند که ثواب واقعی از آن کسی است که کارش از دل و عشق برآمده، نه از ظاهر. از کسانی بیاموز که آنچه می‌گویند را زندگی کرده‌اند، نه از کسانی که فقط زیبا سخن می‌گویند. در نیتت صادق باش تا پذیرفته شود.

شاه‌بیت فال شما

ثوابِ روزه و حجِّ قبول آن کس بُردکه خاکِ میکدهٔ عشق را زیارت کرد

متن کامل غزل

بیا که تُرکِ فلک خوانِ روزه غارت کردهلالِ عید به دورِ قدح اشارت کرد

ثوابِ روزه و حجِّ قبول آن کس بُردکه خاکِ میکدهٔ عشق را زیارت کرد

مُقامِ اصلیِ ما گوشهٔ خرابات استخداش خیر دهاد آن که این عمارت کرد

بهایِ بادهٔ چون لعل چیست؟ جوهرِ عقلبیا که سود کسی بُرد، کاین تجارت کرد

نماز در خَمِ آن ابروانِ محرابیکسی کُنَد که به خونِ جگر طهارت کرد

فغان که نرگس جَمّاشِ شیخِ شهر امروزنظر به دُردکشان از سرِ حقارت کرد

به رویِ یار نظر کن ز دیده مِنّت دارکه کاردیده، نظر از سرِ بِصارت کرد

حدیثِ عشق ز حافظ شنو نه از واعظاگر چه صنعتِ بسیار در عبارت کرد

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۱۳۲ است:

به آبِ روشنِ می، عارفی طهارت کردعَلَی الصَّباح، که میخانه را زیارت کرد

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در پایان رمضان: ترک فلک (ماه آسمان) سفره روزه را غارت کرد و هلال عید به گردش جام اشاره کرد. حافظ می‌گوید ثواب روزه و حج مقبول را کسی برد که خاک میکده عشق را زیارت کرد. در بیت پنجم نماز در محراب ابروی یار را از آن کسی می‌داند که با خون جگر طهارت کرده. پایان غزل: حدیث عشق را از حافظ بشنو نه از واعظ، هرچند واعظ در عبارت‌پردازی بسیار هنر کند.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.