پرش به محتوا
گلپسر

حافظ · غزل شماره ۱۳۱

بیا که تُرکِ فلک خوانِ روزه غارت کرد

بیا که تُرکِ فلک خوانِ روزه غارت کردهلالِ عید به دورِ قدح اشارت کرد

ثوابِ روزه و حجِّ قبول آن کس بُردکه خاکِ میکدهٔ عشق را زیارت کرد

مُقامِ اصلیِ ما گوشهٔ خرابات استخداش خیر دهاد آن که این عمارت کرد

بهایِ بادهٔ چون لعل چیست؟ جوهرِ عقلبیا که سود کسی بُرد، کاین تجارت کرد

نماز در خَمِ آن ابروانِ محرابیکسی کُنَد که به خونِ جگر طهارت کرد

فغان که نرگس جَمّاشِ شیخِ شهر امروزنظر به دُردکشان از سرِ حقارت کرد

به رویِ یار نظر کن ز دیده مِنّت دارکه کاردیده، نظر از سرِ بِصارت کرد

حدیثِ عشق ز حافظ شنو نه از واعظاگر چه صنعتِ بسیار در عبارت کرد

متن بر پایه تصحیح قاسم غنی و محمد قزوینی، به نقل از گنجور.

اگر با نیت آمده‌اید

ارزش کار به صداقت آن است نه به ظاهرش. از کسانی بیاموز که آنچه می‌گویند را زندگی کرده‌اند، نه از کسانی که فقط زیبا سخن می‌گویند.

تعبیر کامل فال با شاه‌بیت و شاهد این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و سرگرمی است، نه پیشگویی.

درباره این غزل

غزلی در پایان رمضان: ترک فلک (ماه آسمان) سفره روزه را غارت کرد و هلال عید به گردش جام اشاره کرد. حافظ می‌گوید ثواب روزه و حج مقبول را کسی برد که خاک میکده عشق را زیارت کرد. در بیت پنجم نماز در محراب ابروی یار را از آن کسی می‌داند که با خون جگر طهارت کرده. پایان غزل: حدیث عشق را از حافظ بشنو نه از واعظ، هرچند واعظ در عبارت‌پردازی بسیار هنر کند.

شرح بیت‌ها

بیت ۱بیا که تُرکِ فلک خوانِ روزه غارت کرد / هلالِ عید به دورِ قدح اشارت کرد

ترک آسمان (ماه) سفره روزه را غارت کرد و هلال عید به گردش جام اشاره کرد.

بیت ۲ثوابِ روزه و حجِّ قبول آن کس بُرد / که خاکِ میکدهٔ عشق را زیارت کرد

ثواب روزه و حج مقبول را کسی برد که خاک میکده عشق را زیارت کرد.

بیت ۶فغان که نرگس جَمّاشِ شیخِ شهر امروز / نظر به دُردکشان از سرِ حقارت کرد

فریاد که چشم شوخ شیخ شهر امروز با تحقیر به دردکشان نگاه کرد.

بیت ۸حدیثِ عشق ز حافظ شنو نه از واعظ / اگر چه صنعتِ بسیار در عبارت کرد

حدیث عشق را از حافظ بشنو، نه از واعظ؛ هرچند او در عبارت‌پردازی هنر بسیار کرد.

معنی واژه‌ها

خوان روزه
سفره ماه رمضان
هلال عید
ماه نو شوال
خرابات
میکده
جوهر عقل
گوهر خرد
جماش
شوخ، فریبنده
بصارت
بینایی، بصیرت
صنعت
آرایه ادبی