پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۱۳۲ دیوان حافظ

به آبِ روشنِ می، عارفی طهارت کرد

تعبیر فال

پیام کلی: پند

ای صاحب فال، ریاکاری دیگران نباید تو را از صداقت خودت دور کند. حافظ با طنز از امامی می‌گوید که نمازش طولانی بود و خرقه‌اش را با شراب شست، و در برابر، نماز و نیاز کسی را می‌ستاید که از سر درد و با اشک دل طهارت کرده است. فال تو می‌گوید نیایش و کار واقعی آن است که از دل برآید؛ نیتت اگر صادقانه است، پذیرفته است.

شاه‌بیت فال شما

خوشا نماز و نیازِ کسی که از سرِ دردبه آبِ دیده و خونِ جگر طهارت کرد

متن کامل غزل

به آبِ روشنِ می، عارفی طهارت کردعَلَی الصَّباح، که میخانه را زیارت کرد

همین که ساغرِ زَرّینِ خور، نهان گردیدهِلال عید به دورِ قدح اشارت کرد

خوشا نماز و نیازِ کسی که از سرِ دردبه آبِ دیده و خونِ جگر طهارت کرد

امام خواجه، که بودش سرِ نمازِ درازبه خونِ دخترِ رَز، خرقه را قِصارت کرد

دلم ز حلقهٔ زلفش به جان خرید آشوبچه سود دید؟ ندانم، که این تجارت کرد

اگر امامِ جماعت طلب کند امروزخبر دهید که حافظ به می طهارت کرد

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۱۳۳ است:

صوفی نَهاد دام و سَرِ حُقِّه، باز کَرْدبُنْیادِ مَکْر با فَلَکِ حُقِّه‌باز کَرْد

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی کوتاه و طنزآمیز که بسیار به غزل پیشین نزدیک است. عارفی سحرگاه با آب روشن می طهارت کرد و به زیارت میخانه رفت. حافظ نماز و نیاز کسی را خوش می‌داند که از سر درد با اشک و خون جگر طهارت کرده. بیت چهارم طنزی گزنده دارد: امام شهر که نماز طولانی می‌خواند، خرقه‌اش را با شراب شست. در پایان می‌گوید اگر امام جماعت امروز سراغ حافظ را گرفت، بگویید با می طهارت کرده است.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.