فال شما · غزل شماره ۱۳۳ دیوان حافظ
صوفی نَهاد دام و سَرِ حُقِّه، باز کَرْد
تعبیر فال
پیام کلی: هشدارمراقب کسانی باش که ظاهری پاک و نیتی دیگر دارند؛ این هشدار اصلی فال توست. حافظ در این غزل از صوفی‌ای می‌گوید که دام نهاده و حقه‌بازی می‌کند و تمثیلی مشهور می‌آورد: ای کبک خوش‌خرام، مغرور نشو؛ گربه زاهد نماز می‌خواند! به هر ظاهر آراسته‌ای اعتماد نکن و کار خودت را صادقانه انجام بده؛ روزی که حقیقت آشکار شود، شرمنده نخواهی بود.
شاه‌بیت فال شما
اِی کَبْکِ خوش‌خُرام! کُجا می‌رَوی؟ بِایست!غَرِّه مَشو! که گُرْبِهٔ زاهِد، نَماز کَرْد
اشتراک فال
تصویری از شاه‌بیت و تعبیر فال برای استوری یا فرستادن در پیام‌رسان؛ تصویر روی دستگاه خودتان ساخته می‌شود.
متن کامل غزل
صوفی نَهاد دام و سَرِ حُقِّه، باز کَرْدبُنْیادِ مَکْر با فَلَکِ حُقِّه‌باز کَرْد
بازیِّ چَرْخ بِشْکَنَدَش بِیْضِه دَر کُلاهزیرا که عَرْضِ شُعْبَدِه با اَهْلِ راز کَرْد
ساقی! بیا! که شاهِدِ رَعْنایِ صوفیاندیگَر به جِلْوِه آمد و آغازِ ناز کَرْد
این مُطْرِب اَز کُجاست که سازِ عِراق ساخت؟وآهَنْگِ بازْگَشْت به راهِ حِجاز کَرْد؟
ای دِل! بیا! که ما بِه پَناهِ خُدا رَویمزآنْچ آسْتینِ کوتَه و دَسْتِ دِراز کَرْد
صَنْعَت مَکُن که هَرکِه مُحَبَّت، نَه راسْت باخْتعِشْقَش به رویِ دِل، دَرِ مَعْنی، فَراز کَرْد
فَرْدا که پیشگاهِ حَقیقَت شَوَد پَدیدشَرْمَنْدِه رَهْرُوی کِه عَمَل بَر مَجاز کَرْد
اِی کَبْکِ خوش‌خُرام! کُجا می‌رَوی؟ بِایست!غَرِّه مَشو! که گُرْبِهٔ زاهِد، نَماز کَرْد
«حافِظ»! مَکُن مَلامَتِ رِنْدان! که دَر اَزَلما را خُدا زِ زُهْدِ ریا، بی‌نیاز کَرْد
شاهد فال
به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۱۳۴ است:
بلبلی خونِ دلی خورد و گلی حاصل کردبادِ غیرت به صدش خار، پریشان‌دل کرد
درباره این غزل
از تندترین غزل‌های حافظ در نقد صوفی ریاکار. صوفی دام نهاده و سر حقه شعبده‌بازی را باز کرده تا با فلک حقه‌باز نیرنگ بزند؛ اما بازی چرخ رسوایش خواهد کرد، زیرا شعبده را پیش اهل راز عرضه کرده است. بیت هفتم هشداری جدی است: فردا که پیشگاه حقیقت آشکار شود، رهروی شرمنده است که کارش بر مجاز بود. بیت هشتم تمثیلی مشهور دارد: ای کبک خوش‌خرام، فریب مخور که گربه زاهد نماز کرده است.
فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.