پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۱۳۵ دیوان حافظ

چو باد، عزمِ سرِ کویِ یار خواهم کرد

تعبیر فال

پیام کلی: امید

ای صاحب فال، زمان تصمیم رسیده است. حافظ در این غزل به خود می‌گوید عمر بیهوده می‌گذرد؛ بطالت بس است، از امروز کار خواهم کرد. کاری را که مدت‌ها عقب انداخته‌ای از امروز شروع کن و مانند باد رو به سوی مقصدت بگذار. راهی را برگزین که با دل و صداقتت هماهنگ است؛ نفاق و ظاهرسازی به دل صفا نمی‌بخشد.

شاه‌بیت فال شما

به هرزه بی می و معشوق عمر می‌گذردبِطالتم بس از امروز کار خواهم کرد

متن کامل غزل

چو باد، عزمِ سرِ کویِ یار خواهم کردنفس به بویِ خوشش مُشکبار خواهم کرد

به هرزه بی می و معشوق عمر می‌گذردبِطالتم بس از امروز کار خواهم کرد

هر آبروی که اندوختم ز دانش و دیننثارِ خاکِ رهِ آن نگار خواهم کرد

چو شمعِ صبحدمم شد ز مهر او روشنکه عمر در سر این کار و بار خواهم کرد

به یادِ چشم تو خود را خراب خواهم ساختبنایِ عهدِ قدیم استوار خواهم کرد

صبا کجاست؟ که این جانِ خون گرفته چو گُلفدای نَکهَتِ گیسویِ یار خواهم کرد

نفاق و زَرق نبخشد صفایِ دل حافظطریقِ رندی و عشق اختیار خواهم کرد

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۱۳۶ است:

دست در حلقهٔ آن زلفِ دوتا نتوان کردتکیه بر عهدِ تو و بادِ صبا نتوان کرد

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی از تصمیم و بازگشت. حافظ مانند باد آهنگ کوی یار می‌کند تا نفسش از بوی او مشک‌بار شود. بیت دوم اقرار به عمر هدر رفته است: عمر بیهوده گذشت؛ بطالت بس است، از امروز کار خواهم کرد. او هر آبرویی که از دانش و دین اندوخته، نثار خاک راه یار می‌کند. بیت پایانی نتیجه غزل است: نفاق و ریا به دل صفا نمی‌بخشد؛ راه رندی و عشق را برمی‌گزینم.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.