پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۱۳۷ دیوان حافظ

دل از من بُرد و روی از من نهان کرد

تعبیر فال

پیام کلی: پند

شاید کسی دلت را برده و رویش را از تو پنهان کرده است و از این بازی دلگیری. حافظ در شب‌های تنهایی به خیال یار پناه می‌برد و از مهربانی‌هایش آرام می‌گیرد. پند فال تو در بیت هفتم است: میان مهربانان نمی‌توان گفت که یار چنین گفت و چنان کرد. گله از عزیزانت را پیش دیگران بازگو نکن؛ رازداری، رابطه را حفظ می‌کند.

شاه‌بیت فال شما

میان مهربانان کی توان گفت؟که یارِ ما چُنین گفت و چُنان کرد

متن کامل غزل

دل از من بُرد و روی از من نهان کردخدا را با که این بازی توان کرد

شب تنهاییَم در قصدِ جان بودخیالش لطف‌هایِ بی‌کران کرد

چرا چون لاله خونین دل نباشم؟که با ما نرگسِ او سر گران کرد

که را گویم که با این دردِ جان‌سوزطبیبم قصدِ جانِ ناتوان کرد؟

بدانسان سوخت چون شمعم که بر منصُراحی گریه و بَربَط فغان کرد

صبا گر چاره داری وقت وقت استکه دردِ اشتیاقم قصدِ جان کرد

میان مهربانان کی توان گفت؟که یارِ ما چُنین گفت و چُنان کرد

عدو با جانِ حافظ آن نکردیکه تیرِ چشمِ آن ابروکمان کرد

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۱۳۸ است:

یاد باد آن که ز ما وقتِ سفر یاد نکردبه وداعی دلِ غم‌دیدهٔ ما شاد نکرد

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی کوتاه و ساده در شکایت از یار. دل از من برد و روی از من پنهان کرد؛ خدا را، با چه کسی می‌توان چنین بازی کرد؟ در شب تنهایی که غم قصد جان داشت، خیال یار مهربانی‌های بی‌کران کرد. بیت پنجم تصویری زنده دارد: مانند شمع چنان سوختم که صراحی بر من گریست و بربط فغان کرد. بیت هفتم پندی در رازداری است: میان مهربانان نمی‌توان گفت که یار چنین کرد و چنان.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.